Afgelopen voorjaar presenteerden we onze lijst met de (wat ons betreft) beste films op Netflix. Aangezien veel titels inmiddels zijn verwijderd, hebben we de lijst volledig vernieuwd. Met een nieuwe nummer één! Samengesteld door acht recensenten.

Nr. 50: Paddington 1 & 2

Verenigd Koninkrijk/Frankrijk/Verenigde Staten/China 2014. Regie: Paul King

De eerste twee films in onze lijst zijn een combinatie van ‘live action’ en computeranimatie, over het oer-Britse en aandoenlijke beertje Paddington. Ruim vijftig jaar na verschijning van het eerste boek, van schrijver Michael Bond, kreeg het verhaal in 2014 zijn eerste verfilming en volgde in 2017 het vervolg. De vriendelijke maar onhandige beer (met stem van Ben Whishaw) reist in het eerste deel van 'donker Peru' naar Londen en wordt daar opgenomen door de familie Brown. Intussen wordt hij achternagezeten door een snode dierenopzetter (Nicole Kidman). Het vervolg heeft dezelfde ingrediënten als deel 1, maar is nog iets beter, al is het maar vanwege de heerlijke bijrollen van Hugh Grant en Brendan Gleeson. Regisseur en coscenarist Paul King treft precies de juiste toon, met veel warmte, vrolijk absurdisme en visueel vernuft. En voor de fans is er goed nieuws: er zijn plannen voor een derde deel.

Lees onze uitgebreide recensie van Paddington: ‘Verrassend leuk, oer-Brits familievermaak’

Nr. 49: The Tale of the Princess Kaguya

Japan 2013. Regie: Isao Takahata

Sinds ruim een jaar staan vrijwel alle lange films van de veelgeprezen Japanse animatiestudio Ghibli op Netflix. Veel van die prachtige films haalden onze lijst niet, zoals Ponyo en Howl’s Moving Castle, maar dit bitterzoete sprookje van Grave of the Fireflies-regisseur Isao Takahata haalde het nét wel. De film gaat over een oude bamboesnijder die een baby in een bamboespruit ontdekt. Hij voedt het meisje op, dat in wonderbaarlijk tempo opgroeit tot een prachtige prinses. Stilistisch is deze film een hoogtepunt in de animatiegeschiedenis: alleen al de wijze waarop met enkele penseelstreken een kruipende, klauterende en spelende baby op het doek wordt getoverd is van een grootse, aandoenlijke schoonheid. Geschikt voor kinderen vanaf zes jaar, maar vooral aanbevolen voor oudere kinderen en volwassenen, onder meer vanwege de lange speelduur (137 minuten).

Lees ook de uitgebreide recensie van deze film: ‘Waardige zwanenzang van Japanse meester’

Nr. 48: Dark Waters

Verenigde Staten 2019. Regie: Todd Haynes

Dit waargebeurde rechtbankdrama gaat over Robert Rilott (Mark Ruffalo), die het opneemt tegen chemiereus DuPont, waar decennialang stoffen gebruikt werden waarvan bekend was dat die slecht waren voor mens en milieu. De regisseur van deze ingetogen, maar indrukwekkende film is Todd Haynes, die zich na een reeks fraai gestileerde melodrama’s (Far From Heaven, Carol, Wonderstruck), voor het eerst – en met succes – waagt aan een uitgesproken politieke film. De film is gebaseerd op het New York Times-artikel ‘The Lawyer Who Became DuPont’s Worst Nightmare’ uit 2016, dat toentertijd veel stof deed opwaaien.

Lees onze uitgebreide bespreking van de film: ‘Klokkenluidersfilm Dark Waters: advocaat versus chemiegigant’

Nr. 47: Jackie Brown

Verenigde Staten 1997. Regie: Quentin Tarantino

Misschien wel een van de minst bekende films van regisseur Quentin Tarantino, maar zeker ook een van zijn leukste, gaat over de onderbetaalde stewardess Jackie Brown (Pam Grier). Ze vult haar schamele inkomen aan door geld te smokkelen voor twee wapenhandelaars (Samuel L. Jackson en Robert De Niro), waarna ze wordt opgepakt en een akkoord sluit met de autoriteiten om ze in de val te lokken. Het scenario van Tarantino staat, zoals we inmiddels van hem gewend zijn, bol van de contrastrijke karakters met non-stop briljante dialogen. Maar het is De Niro die - in een masterclass karakteracteren - laat zien hoe je met lichaamstaal alleen een film kunt dragen. Naar verluidt was hij een behoorlijke ‘pain in the neck’ op de set voor Tarantino, maar de (eenmalige) samenwerking tussen de twee iconen leverde wel een geweldige film op. Met ook een mooie rol voor de in 2019 overleden acteur Robert Forster, die genomineerd werd voor een Oscar.

Nr. 46: Mystic River

Verenigde Staten/Australië 2003. Regie: Clint Eastwood

Meerdere films van veelfilmer Clint Eastwood zijn te zien op Netflix, zoals Sully en Richard Jewell, maar dit is de enige die de lijst haalde. In deze sterke, sombere whodunit draait het om Dave (Tim Robbins), Jimmy (Sean Penn) en Sean (Kevin Bacon), die als jongetjes een vreselijk trauma opliepen toen een van hen ontvoerd en seksueel misbruikt werd. Jaren later, ze zijn inmiddels volwassen en getrouwd, wordt de negentienjarige dochter van een van hen vermoord. Dave is een van de verdachten, want op de avond van het misdrijf kwam hij in verwarde staat en met bebloede handen thuis. Al snel worden oude wonden opnieuw opengereten. De film is gebaseerd op een roman van Dennis Lehane (Shutter Island, Gone Baby Gone) en is met name door het uitstekende spel van Robbins en Penn, die daar beiden een Oscar voor wonnen, meer dan de moeite waard.

Nr. 45: Inception

Verenigd Koninkrijk/Verenigde Staten 2010. Regie: Christopher Nolan

Christopher Nolans breinbreker over dromen-in-dromen-in-dromen kwam in de vorige editie van deze lijst nog terecht op plek 31, maar zakt nu wat af naar nummer 45. De hoogst originele en met prijzen overladen scifi-thriller gaat over een proces dat inception heet: de mogelijkheid om tijdens het dromen ideeën in het onderbewuste van anderen te plaatsen. Bedrijfsdief Cobb (Leonardo DiCaprio), een man met een pijnlijk eigen verleden, krijgt van een Japanse zakenman (Ken Watanabe) opdracht zo'n inception uit te voeren, maar die verloopt natuurlijk anders dan verwacht. Regisseur Nolan (Tenet, Dunkirk, Interstellar) is gek op complexe vertelspelletjes die de kijker met krakende hersenen kan meespelen, en is daarmee ook succesvol: de film won Oscars voor cinematografie, visuele effecten, sound mixing en sound editing.

Nr. 44: Zodiac

Verenigde Staten 2007. Regie: David Fincher

In de jaren zestig en zeventig werd San Francisco geteisterd door de beruchte seriemoordenaar Zodiac. Na zijn moorden stuurde hij cryptische aanwijzingen naar een aantal kranten. De moordzaak vormt nog altijd een mysterie in Amerika, waar de zaak nog steeds wordt onderzocht door de FBI. In deze film, die deels is gebaseerd op het boek dat Robert Graysmith over de zaak schreef, pogen een dorstige journalist (Robert Downey jr), een obsessief puzzelende cartoonist (Jake Gyllenhaal) en een vastbesloten rechercheur (Mark Ruffalo) de moordenaar te vinden, met ernstige gevolgen voor hun mentale gezondheid. Regisseur David Fincher, waarvan maar liefst vijf films in deze top vijftig zijn geëindigd, brengt de zeer langdurige zoektocht prachtig in beeld, en de hoofdrolspelers zijn geweldig in vorm.

Nr. 43: The Dark Knight

Verenigde Staten/Verenigd Koninkrijk 2008. Regie: Christopher Nolan

De tweede Christopher Nolan in deze lijst is dit baanbrekende superheldenepos dat uitgroeide tot grote publieksfavoriet binnen het genre, en staat al jaren op nummer 4 in de top 250 beste films aller tijden op IMDb. De openingsscène van dit tweede deel van Nolans Batman-trilogie zet de toon: uitgerust met akelige clownsmaskers plegen geharde meester-misdadigers, met militaire precisie en timing, een uiterst gewelddadige overval op een maffia-bank. Het is een virtuoos gefilmde scène, strak gesneden, spannend en uiterst grimmig van toon. En het wordt alleen maar beter in deze superieure actiefilm, die meerdere Oscarnominaties ontving, waarvan er twee werden verzilverd: de prijs voor sound editing en die voor de fenomenale acteerprestatie van Heath Ledger, die postuum het gouden beeldje ontving voor zijn meesterlijke vertolking van The Joker.

Nr. 42: The Pianist

Verenigd Koninkrijk/Frankrijk/Polen/Duitsland 2002. Regie: Roman Polanski

Dit aangrijpende biografische drama – de eerste van de drie oorlogsfilms in deze lijst – vertelt over hoe de vermaarde Poolse pianist Wladyslaw Szpilman (1911-2000) de verschrikkingen van de nazi's in Polen overleefde. Toen regisseur Roman Polanski zijn advertentie plaatste voor de hoofdrol, kreeg hij bijna 1500 reacties. Hij koos uiteindelijk voor Adrien Brody, die vergaande voorbereidingen trof voor de rol. Zo leerde hij pianospelen, verkocht hij z’n auto, gaf hij z’n appartement op en keek hij geen televisie om zo goed mogelijk in de huid van de virtuoze pianist te kunnen kruipen, en zich net als hem compleet verloren te voelen. Het leverde hem een César en een Oscar op, wat hem nog altijd de jongste winnaar maakt van de prijs voor beste acteur: hij was pas 29. Polanski, die zelf met moeite de oorlog overleefde, won een Oscar voor beste regisseur.

Nr. 41: Red Riding-trilogie

Verenigd Koninkrijk 2009. Regie: Jullian Jarrold/James Marsh/Anand Tucker

Het Britse Channel 4 liet in 2009 de Red Riding-misdaadboeken van David Pearce verfilmen, verpakt als drie uitmuntende televisiefilms. Het verhaal start in 1974 als Yorkshire Post-reporter Eddie Dunford (Andrew Garfield) zich vastbijt in de moord op een klein meisje. Hij legt al snel het verband met twee soortgelijke kinderverdwijningen van jaren eerder. Tegenwerking van politie neemt exponentieel toe wanneer Eddies speurneus hem dieper in de beerputmaterie doet belanden. Wat klinkt als de lopendebandplot voor een doorsnee mystery, is gebaseerd op feiten. Behalve een lugubere thriller is deze tv-productie ook een grimmig tijdsbeeld van een Noord-Engelse industriestreek vol sociale en andere misère. De eerste van twee trilogieën in deze lijst.

Nr. 40: I’m Thinking of Ending Things

Verenigde Staten 2020. Regie: Charlie Kaufman

Waar deze enigmatische, maar uiterst interessante prachtfilm in onze vorige editie nog eindigde op plek 24, zakt hij in deze lijst naar nummer 40. Regisseur Charlie Kaufman, vooral bekend van zijn scenario’s voor Being John Malkovich en Eternal Sunshine of the Spotless Mind, baseerde zich voor zijn derde film als regisseur voor het eerst op het verhaal van een ander (de gelijknamige roman van Iain Reid), maar ook dit is weer een typische Kaufmanfilm. Een jonge vrouw (Jessie Buckley) is met haar kersverse, nogal saaie vriendje (Jesse Plemons) op weg naar de boerderij van zijn ouders. En de hele tijd hoort ze een stemmetje in haar hoofd dat zegt: ‘Ik denk erover om er een eind aan te maken.’ Aan wat? De relatie, haar leven, zijn leven? Het is Kaufman op zijn best: ondoorgrondelijk, melancholiek en hartverscheurend droevig.

Lees ook ons artikel over Kaufman: ‘Zijn verhalen moet je niet willen begrijpen, je moet ze willen voelen’

Nr. 39: Mank

Verenigde Staten 2020. Regie: David Fincher

De tweede David Fincher-film in deze lijst is zijn meest recente wapenfeit, dat vorig jaar nog goed was voor maar liefst tien Oscarnominaties. Dit komische drama gaat over de moeizame totstandkoming van het scenario voor Orson Welles’ filmklassieker Citizen Kane (1941), en is verteld vanuit het standpunt van de schrijver van dat scenario, Herman ‘Mank’ Mankiewiecz. De ruim twee uur durende film springt heen en weer in de tijd en zit propvol personages, maar regisseur Fincher zorgt ervoor dat het verhaal – geschreven door zijn vader Jack – geen moment gaat slepen. En de briljante, cynische Mank wordt met veel humor en energie gespeeld door Gary Oldman. Uiteraard geschoten in zwart-wit, want alle beelden die we van toen kennen zijn in zwart-wit. Cinematograaf Erik Messerschmidt won er een Oscar voor.

Lees ook ons achtergrondverhaal over de totstandkoming van deze bijzondere film

Nr. 38: Se7en

Verenigde Staten 1995. Regie: David Fincher

Na Mank (nummer 39) meteen weer een film van David Fincher in deze lijst. Ditmaal een film die verscheen aan het begin van de carrière van de veelgeprezen regisseur: zijn tweede film Se7en. Het is een bloedstollende en originele thriller over twee rechercheurs (Morgan Freeman en Brad Pitt) die samen een seriemoordenaar opsporen. Ze ontdekken dat de moordenaar de klassieke zeven hoofdzonden afwerkt. Bij het eerste slachtoffer, een volgevreten man, wordt het woord 'gulzigheid' aangetroffen, de tweede moord is gepleegd onder het kopje 'hebzucht'; als de literaire schijn niet bedriegt, zullen er nog vijf moorden volgen. Het mooie camerawerk is van Darius Khondji (Uncut Gems, Amour, Midnight in Paris).

Nr. 37: Annihilation

Verenigd Koninkrijk/Verenigde Staten 2018. Regie: Alex Garland

Na Inception (nummer 45) de tweede scifi-film in deze lijst, maar nog zeker niet de laatste, is deze radicale en volstrekt originele combinatie van gedachte-experiment, filosofische parabel en psychologische horror. Ex Machina-regisseur Alex Garland vormde het gelijknamige boek van Jeff VanderMeer om tot een ambitieuze en provocerende film, waarin bioloog Lena (Natalie Portman) samen met vier andere vrouwen een expeditie onderneemt naar 'the shimmer': een mysterieus gebied dat zich steeds verder uitbreidt en de gehele aarde dreigt op te slokken. Paramount Studios vond de film te 'intelligent en moeilijk' voor een groot publiek, waardoor Annihilation in Nederland direct op Netflix verscheen. Zonde, want deze prachtig visuele sci-fi komt het meest tot zijn recht op een groot scherm. Al is het ook erg fijn dat Netflix het wel aandurfde om dit soort gedurfde projecten te financieren.

Nr. 36: Once Upon a Time in America

Italië/Verenigde Staten 1984. Regie: Sergio Leone

Veruit de langste film in onze lijst (229 minuten) is deze epische misdaadfilm van regisseur Sergio Leone. Zijn eerste idee, om het ruim acht uur durende geschoten beeldmateriaal uit te brengen als twee films, werd door de producenten geweigerd. Bijna vier uur lijkt nog steeds een lange zit, maar eenmaal begonnen aan dit meesterwerk blijf je kijken. Het behendige camerawerk van Tonino Delli Colli (Once Upon a Time in the West), de innemende muziekscore van Ennio Morricone, de subtiele tijdswisselingen en het excellente acteren maken dit tot meeslepende kwaliteitscinema. Het verhaal draait om Noodles (Robert De Niro) en Max (James Woods), twee onafscheidelijke criminelen in de Lower East Side van New York, en hun leven van diefstal, moord, schuld, verraad, eer en liefde. Een prachtige afsluiter van Leones carrière, van wie dit de laatste film was.

In de tweede aflevering van seizoen twee van De Kijk van Koolhoven legt regisseur Martin Koolhoven uit wat deze film zo goed maakt

Nr. 35: Interstellar

Verenigd Koninkrijk/Canada/Verenigde Staten 2014. Regie: Christopher Nolan

Deze indrukwekkende ruimtefilm is de derde en hoogst genoteerde film van Christopher Nolan in deze lijst, na Inception (nummer 45) en The Dark Knight (nummer 43). Het verhaal vindt plaats in de nabije toekomst, waarin de aarde bijna uitgeput is geraakt. NASA-wetenschappers werken daarom aan een plan om de mensheid via een wormgat naar een verre planeet te verkassen. Matthew McConaughey speelt een astronaut die voor deze missie zijn kinderen moet achterlaten. Al vormt dat familiedrama de emotionele kern van het verhaal, richt Nolan zich vooral op de wetenschap in zijn film, die zo realistisch mogelijk werd verwerkt. Het levert adembenemende ruimtebeelden op, die worden ondersteund door een van de beste scores van componist Hans Zimmer.

Nr. 34: Bo Burnham: Inside

Verenigde Staten 2021. Regie: Bo Burnham

De meest recente titel in de lijst is deze fantastisch knap gemaakte combinatie van komedieshow en muziekfilm van komiek/regisseur Bo Burnham (Eight Grade). Omdat hij zich, thuis opgesloten tijdens de pandemie, verveelde, besloot hij een project te beginnen. Hij schreef liedjes voor een show, tekstjes voor tussendoor, legde ze zelf vast op camera, en maakte zo eigenhandig een fascinerend multimediaal dagboek over een gemankeerd leven tijdens de lockdown. Het spectaculair uit de hand gelopen project vertelt dan ook nog zinnige dingen over internet en social media, over zijn angsten en depressieve gevoelens, en is afwisselend grappig, heel aangrijpend en bovenal prachtig gemaakt. De creatieve duizendpoot Burnham in topvorm.

Nr. 33: Back to the Future

Verenigde Staten 1985. Regie: Robert Zemeckis

De door Robert Zemeckis geregisseerde Forrest Gump en Cast Away, films die ook te zien zijn op Netflix, haalden de lijst niet. Deze flitsende en originele scifi-komedie is daarmee de enige Zemeckis in onze top vijftig. In de inmiddels klassieke en iconische jarentachtigfilm reist de zeventienjarige Marty McFly (Michael J. Fox) met behulp van de tijdmachine van de merkwaardige professor Emmett Brown (Christopher Lloyd) naar het verleden. Daar ontmoet hij zijn stuntelige vader en zijn charmante moeder. Hij zal ze moeten koppelen, want anders wordt hij nooit geboren... Het briljante, geestige script van Zemeckis en Bob Gale van deze tijdreisfilm werd pas na lang aarzelen door de Universal-studio goedgekeurd. Universals verzoek om de titel te wijzigen in 'Spaceman From Pluto' werd door producent Steven Spielberg gelukkig elegant afgewimpeld.

Ook deze film komt voorbij in het tweede seizoen van De Kijk van Koolhoven. In de slotaflevering vertelt Koolhoven namelijk alles over de tijdreisfilm.

Nr. 32: Baby Driver

Verenigde Staten/Verenigd Koninkrijk 2017. Regie: Edgar Wright

De komische en originele films Hot Fuzz en Shaun of the Dead van de Britse regisseur Edgar Wright stonden een tijd geleden nog op Netflix. Helaas zijn die titels inmiddels verdwenen van de streamingdienst, maar daarvoor in de plaats is nu wel de superieure actiefilm Baby Driver te zien, Wrights hyperactieve misdaad- en liefdesdrama over een chauffeur van vluchtauto’s, genaamd Baby (Ansel Elgort). Wanneer hij verliefd wordt op serveerster Debora (Lily James) wil hij stoppen met zijn criminele activiteiten. Maar hij is zo goed dat zijn baas (Kevin Spacey) hem niet zomaar laat gaan. Niet minder dan dertig rocksongs propte Wright in de soundtrack van deze slim gemonteerde film, met een centrale positie voor het nummer 'Hocus Pocus' van de Nederlandse jaren zeventig-band Focus. Voor de vele achtervolgingsscènes won Wright advies in bij echte chauffeurs van vluchtauto's.

Nr. 31: She’s Gotta Have It

Verenigde Staten 1986. Regie: Spike Lee

De debuutfilm van filmmaker Spike Lee, die op het afgelopen filmfestival in Cannes nog juryvoorzitter was en per ongeluk te vroeg de Gouden Palm-winnaar verklapte, speelt zich af in het New York van eind jaren zeventig. De eigenzinnige en onafhankelijke Nola Darling heeft drie vriendjes: stoere Greer, zachtmoedige Jaime en grappige Mars (gespeeld door regisseur Lee zelf). Alle drie willen ze liever het enige vriendje van Nola zijn, maar wie zal ze kiezen? Of wordt het misschien haar lesbische vriendin? Een voor een prikkie gedraaide, geestige zedenschets, voor het grootste deel geschoten in stemmig zwart-wit, met acteurs die zo nu en dan rechtstreeks in de camera spreken om zo hun visie op de affaire uit te leggen. De film lanceerde de carrière van Lee, en er werd ook een serie gebaseerd op de film, met dezelfde naam, die ook is te zien op Netflix.

Nr. 30: Darkest Hour

Verenigd Koninkrijk/Verenigde Staten 2017. Regie: Joe Wright

De tweede oorlogsfilm in de top vijftig is dit meeslepende WO II-drama over het moment dat Winston Churchill het overnam van de falende Britse premier Chamberlain en het, ondanks veel wantrouwen binnen zijn eigen partij, opnam tegen Hitler. Regisseur Joe Wright (Atonement) herstelt zich knap na het genadeloos geflopte Pan (2015) met dit vol vaart en humor vertelde oorlogsdrama. Maar de film is van acteur Gary Oldman, die onherkenbaar (én fantastisch) is als Churchill en over de hele linie sterk tegenspel krijgt. Met als grootste uitschieter de altijd spannende Australische acteur Ben Mendelsohn (als koning George VI). Won twee Oscars: voor beste mannelijke hoofdrol, die terecht naar Oldman ging, en voor beste make up en haar, ook een meer dan verdiende prijs voor het team dat verantwoordelijk was voor Oldmans transformatie.

Lees meer over de indrukwekkende transformatie van acteur Gary Oldman voor zijn rol in deze film

Nr. 29: Life of Brian

Verenigd Koninkrijk 1979. Regie: Terry Jones

Na het succes van The Holy Grail, die ook te zien is op Netflix, besloten de komieken van Monty Python een film over Jezus te maken. Maar tijdens de research kwam naar voren dat Jezus ‘gewoon niet erg grappig was’. De oplossing van de Pythons was dan ook om niet het verhaal van Jezus, maar van zijn fictieve tijdgenoot Brian te vertellen, de bastaardzoon van een Romeinse soldaat die op dezelfde dag als de Heiland is geboren, maar dan een stal verder. Geen wonder dus dat hij wordt aangezien voor de Messias, en net als de Nazareeër zal eindigen aan het kruis. Lang werd de hilarische en tegelijk messcherpe komedie door streng gelovige christenen beschouwd als godslasterlijk. Pas in 2009 mocht de film bijvoorbeeld voor het eerst worden vertoond in Aberystwyth, een plaatsje in Wales waar in 1979 een commissie van katholieke geestelijken vertoningen van de film verbood.

Lees ook het uitgebreide achtergrondverhaal over de film, dat we schreven toen Life of Brian veertig werd

Nr. 28: Django Unchained

Verenigde Staten 2012. Regie: Quentin Tarantino

Nadat regisseur Quentin Tarantino zich opwierp als plaatsvervangend wreker voor mishandelde vrouwen (Kill Bill, Death Proof) en onderdrukte Joden (Inglourious Basterds), waren de negentiende-eeuwse Amerikaanse slaven aan de beurt. De tweede Tarantino-film in deze lijst (na Jackie Brown, onze nummer 47) draait namelijk om de bevrijde slaaf Django (Jamie Foxx), die met behulp van een Duitse premiejager (Christoph Waltz) zijn vrouw wil bevrijden uit handen van een sadistische plantage-eigenaar (Leonardo DiCaprio). Het is een thematisch gewaagde, cartoonesk-gruwelijke spaghettiwestern die opvallend rechttoe rechtaan wordt verteld, met enkele briljante maar ook minder geslaagde scènes. Cinematografisch staat de film als een huis, vol prachtige shots, kleuren en decors, uitmuntende montage en sfeervolle muziek. Tarantino won er z’n tweede Oscar voor, voor beste script, en ook Waltz kreeg een beeldje voor zijn rol in de film.

Lees ook ons interview met hoofdrolspeler Jamie Foxx over de film

Nr. 27: Gravity

Verenigd Koninkrijk/Verenigde Staten/Mexico 2013. Regie: Alfonso Cuarón

Na Interstellar (nummer 35) nog een spectaculaire ruimtefilm. Vergeleken met die film heeft deze een vrij simpel plot: twee astronauten raken op drift in de ruimte nadat hun ruimtestation wordt gesloopt door rondzwervend puin. Veel meer behelst het verhaal van Gravity ook niet, maar de combinatie van ingetogen drama, realistische actie en een adembenemend groots decor werkt uitstekend. Zoals eerder in Children of Men en Y tu mamá también legt de Mexicaanse regisseur Alfonso Cuarón – van wie dit de eerste van de twee films is die in deze lijst staan – de gebeurtenissen vast in lange, wervelende shots, die de chaos en intensiteit versterken. De film werd overladen met positieve recensies en was goed voor zeven Oscars, onder andere voor regisseur Cuarón en voor cameraman Emmanuel Lubezki.

Lees onze uitgebreide beschouwing van de film, waarin we onder andere ingaan op de vraag of Gravity een ruimteklassieker zal worden

Nr. 26: Prisoners

Verenigde Staten 2013. Regie: Denis Villeneuve

De harde, robuuste politiethriller Sicario van de Canadese regisseur Denis Villeneuve (Dune, Blade Runner 2049, Arrival) haalde de top vijftig nét niet, maar zijn subliem opgebouwde, inktzwarte thriller Prisoners staat er gelukkig wel tussen. De film begint met een Thanksgiving-diner, waarna in de avond twee meisjes spoorloos verdwijnen. De enige aanwijzing leidt naar een camper, maar de zwakbegaafde eigenaar wordt door gebrek aan bewijs al snel vrijgelaten. Keller (Hugh Jackman), de vader van een van de meisjes, besluit het heft in eigen handen te nemen, en gaat op zoek. Het resulteert in een emotioneel zware tocht door een van elk greintje zonlicht gespeend landschap. Het magistrale schimmenspel van cameraman Roger Deakins (1917, Fargo) werd geheel terecht genomineerd voor een Oscar.

Lees meer over Prisoners in onze uitgebreide bespreking van de film

Nr. 25: E.T.: The Extra-Terrestrial

Verenigde Staten 1982. Regie: Steven Spielberg

Er zijn genoeg goede films van regisseur Steven Spielberg te zien op Netflix, zoals Jurassic Park en Saving Private Ryan, maar dit is de enige film van de Amerikaanse regisseur die in deze top vijftig voorkomt. In zijn tijd was de film nog het grootste kassucces uit de filmgeschiedenis, pas in 1997 werd het record verbroken doorTitanic (1997). De film gaat over een jongetje dat een bibberig, verdwaald buitenaards wezen in huis neemt, maar het moet verbergen voor onbegrijpende volwassenen. Spielbergs lofzang op de kinderlijke onschuld en hang naar avontuur bezorgt zelfs de meest sceptische kijker een brok in de keel. Een prachtig, meeslepend sprookje dat bij de première in Cannes kon rekenen op een minutenlange staande ovatie.

Lees ook ons achtergrondverhaal over wat deze film zo bijzonder maakt

Nr. 24: Apan

Zweden 2009. Regie: Jesper Ganslandt

Nadat deze meesterlijke Zweedse thriller op het IFFR in 2010 te zien was, kreeg de film geen Nederlandse distributeur. Mooi dus, dat de film nu te zien is op Netflix. Hoofdpersoon in de film is de kalende eind-dertiger Krister die bebloed wakker wordt op een badkamervloer, waarna we hem een dag volgen op zijn zwerftocht in Stockholm. De camera zit Krister - die om een of andere reden opgejaagd wordt - boven op de huid en de film gunt de kijker amper de tijd om bij elkaar te puzzelen wat er gebeurd zou kunnen zijn. Ook hoofdrolspeler Olle Sarri (een bekende komiek in Zweden) kreeg iedere dag pas op de set te horen hoe het verhaal verder ging. Met als resultaat een zeldzaam spannend psychologisch portret.

Lees ook ons interview met regisseur Ganslandt: ‘Apan moest meedogenloos zijn’

Nr. 23: Spirited Away

Japan 2001. Regie: Hayao Miyazaki

De tweede Studio Ghibli-film in deze lijst, na The Tale of the Princess Kaguya (nummer 49), is dit wonderschone animatiesprookje van regisseur Hayao Miyazaki. De film opent met een familie-uitje dat strandt in een verlaten pretpark waar de ouders van de tienjarige Chihiro prompt veranderen in enorme varkens. Het park blijkt een rustplek voor allerhande goden en geesten die hun tijd tussen de mensen achter de rug hebben. Chihiro leert de absurde regels van haar nieuwe, op wankel kapitalistische leest geschoeide wereld - samen met vriendje Haku - en transformeert van een doorsnee verwend meisje in een zelfverzekerde heldin. Het was jarenlang de best bezochte animatiefilm in thuisland Japan en zorgde voor Miyazaki’s doorbraak bij het grote publiek in het Westen, waar dit onvergetelijke avontuur een Gouden Beer en een Oscar won.

Nr. 22: The Lord of the Rings-trilogie

Nieuw-Zeeland/Verenigde Staten 2001/2002/2003. Regie: Peter Jackson

De fans van het vuistdikke epos The Lord of the Rings van schrijver J.R.R. Tolkien waren er niet gerust op toen regisseur Peter Jackson de regie van hun geliefde trilogie ter hand nam. In hun ogen zou het verhaal over de hobbit Frodo en diens queeste om de Ring te vernietigen onverfilmbaar zijn. Jackson bleek echter de juiste man om dit prachtige fantasyverhaal over hobbits, dwergen, monsters en tovenaars te vertalen naar het grote doek, en leverde drie imposante avonturenfilms af, vol prachtige visuals en indrukwekkende speciale effecten. De drie films – The Fellowship of The Ring, The Two Towers en The Return of the King – waren samen goed voor maar liefst 17 Oscars en bijna drie miljard dollar aan box-office inkomsten, en het Nederlandse publiek verkoos de trilogie in 2006 tot beste film aller tijden. En goed nieuws voor de fans: ook de Hobbit-films, de prequels die Jackson later maakte, staan op Netflix.

Nr. 21: Princess Mononoke

Japan 1997. Regie: Hayao Miyazaki

Na Spirited Away (nummer 23) vrijwel direct weer een Ghibli-film van regisseur Hayao Miyazaki. De Japanse tekenmeester vertelt ditmaal het verhaal van Ashitaka, een jonge heldhaftige prins die nadat hij een paar kinderen uit zijn dorp probeert te redden van een dol geworden, monsterlijk zwijn, besmet raakt met een geheimzinnige ziekte. Op zoek naar genezing belandt hij midden in de strijd tussen een geheimzinnige prinses en een geïndustrialiseerde gemeenschap. Een oorlog waarin boswezens het opnemen tegen vuurwapens. Dit prachtige, ambachtelijk gemaakte eco-sprookje is misschien wel Miyazaki's beste film, vanwege de fijne, niet drammerige boodschap, het meeslepende verhaal en niet in de laatste plaats vanwege alle levensechte, boeiende personages. En toch belandde één film van Miyazaki nog nét wat hoger op onze lijst.

Nr. 20: Marriage Story

Verenigd Koninkrijk/Verenigde Staten 2019. Regie: Noah Baumbach

Met dit bitterzoete meesterwerk bewijst regisseur Noah Baumbach dat een film over een echtscheiding grappig, liefdevol, ontroerend én romantisch kan zijn. De film volgt theaterregisseur Charlie en actrice Nicole – weergaloos gespeeld door Adam Driver en Scarlett Johansson, beiden op de toppen van hun kunnen – die na jaren huwelijk besluiten uit elkaar te gaan. Aanvankelijk verloopt dat nog redelijk amicaal – ze hebben samen een achtjarige zoon – maar zodra de advocaten erbij worden gehaald gaat het mis. Driver en Johansson werden genomineerd voor een Oscar maar grepen net mis. Voor actrice Laura Dern (Little Women, Blue Velvet) was het wel raak: zij kreeg een Oscar voor haar geweldige bijrol als Nicole’s advocaat.

Lees ook het uitgebreide achtergrondartikel dat we over deze prachtfilm schreven

Nr. 19: My Neighbor Totoro

Japan 1988. Regie: Hayao Miyazaki

De hoogst genoteerde Studio Ghibli-film, na The Tale of the Princess Kaguya (nummer 49), Spirited Away (nummer 23) en Princess Mononoke (nummer 21), is deze serene, inmiddels klassieke animatiefilm over twee meisjes die naar het platteland verhuizen om dichter bij hun moeder in het ziekenhuis te kunnen zijn. In het nabijgelegen bos ontdekken ze geesten, Totoro's genaamd. In tegenstelling tot modernere anime is deze nog geheel met de hand getekend, beeldje voor beeldje, veelal door regisseur en tekenmeester Hayao Miyazaki zelf. De zachte grijze reus uit de film vormt inmiddels het logo van de studio en is als knuffelversie in vrijwel elk Japans huishouden te vinden.

Nr. 18: A Ghost Story

Verenigde Staten 2017. Regie: David Lowery

Na I’m Thinking of Ending Things (nummer 40) nog een droevige film over twee geliefden, ditmaal gespeeld door Rooney Mara en Casey Affleck. Terwijl hun personages zich opmaken voor een verhuizing, verongelukt één van beiden plots, waarna hij als spook terugkeert. Door zijn - in het laken uitgeknipte - 'ogen' zien we vervolgens wat het betekent om mens te zijn: binding, transitie, migratie, een reis door de tijd. Deze etherische, passief-contemplatieve, absurd-tragische spook-liefdesgeschiedenis van scenarist/regisseur David Lowery (The Green Knight, Ain't Them Bodies Saints) is dus allesbehalve horror, maar eerder een onalledaagse Amerikaanse arthousefilm met mooie vondsten, die zwaar op Europese- en Aziatische inspiratie leunt.

Nr. 17: Fight Club

Verenigde Staten/Duitsland 1999. Regie: David Fincher

De op één na hoogst geëindigde film van David Fincher in onze lijst – na Zodiac (nummer 44), Mank (nummer 39) en Se7en (nummer 38) – is misschien wel zijn meest gevierde en bekende project. In de filmklassieker volgen we de maatschappelijk ontwortelde Jack (Edward Norton), die in het vliegtuig de nog veel vreemdere Tyler Durden (Brad Pitt) ontmoet. Om uiting te geven aan hun gezamenlijke antipathie tegen het burgermansbestaan zetten ze een 'Fight Club' op, waar gelijkgestemde sleurverlaters elkaar met wederzijdse toestemming in elkaar meppen. In de VS begrepen sommige mannen niet dat Chuck Palahniuk, de auteur van het bronboek, de vechtclubs niet als serieus tijdverdrijf had willen introduceren, met als gevolg veel zinloos geweld. Wie de ironie wel snapt wacht een zeer knap gemaakte en enerverende film, vol klassieke oneliners (‘Rule number one of…’) en geweldig acteerwerk.

Fight Club werd gemaakt in 1999, misschien wel het beste filmjaar ooit. Lees ons artikel over de klassiekers die dat jaar definieerden.

Nr. 16: Mad Max: Fury Road

Australië/Suid-Afrika 2015. Regie: George Miller

In de vorige editie van de lijst stond deze fantastische actiefilm nog op plek 9, maar nu zakt dit imposante meesterwerk dus een aantal plaatsjes. Dertig jaar nadat regisseur George Miller zijn eerste Mad Max-film uitbracht, keert hij hier weer terug naar de post-apocalyptische strapatsen waarmee hij naam maakte. Mad Max (Tom Hardy) probeert deze keer met de strijdbare Furiosa (Charlize Theron) uit handen te blijven van de tirannieke Immortan Joe en zijn leger kamikaze-albino's, om zo een handvol vrouwen te redden van een miserabel lot. Twee uur lang ronkt, crasht en explodeert alles in een even krankzinnig als onzinnig spektakel vol bijzondere stunts en special effects. Fury Road is glorieuze, zwartgeblakerde gekte die andere actiefilms en blockbusters stof laat happen. Twee vervolgdelen zijn aangekondigd, wat dus goed nieuws is, ook omdat Fury Road door Amerikaanse critici werd uitgeroepen tot beste film van het afgelopen decennium.

Nr. 15: Divines

Frankrijk/Qatar 2016. Regie: Houda Benyamina

De eerste van de twee Franstalige films in onze lijst gaat over de tieners Dounia en Maimouna, twee beste vriendinnen die in de slechtere gedeeltes van de banlieus in Parijs wonen. Maimouna is dochter van een imam, Dounia weet niet wie haar vader is: haar moeder is nogal losbandig. Op een dag besluiten ze voor het snelle geld te gaan door criminele klusjes te doen voor een lokale drugsdealer. Dat is lucratief en opwindend, maar natuurlijk niet zonder risico. Dit sterke drama over jongeren die leven aan de rafelranden van de maatschappij is goed geschreven, mooi geschoten en strak geregisseerd. Oulaya Amamra kreeg terecht een César voor haar rol als Dounia, en de Caméra d’Or die de film op het filmfestival in Cannes kreeg was ook meer dan verdiend.

Bekijk ook de aflevering van VPRO Cinema Extra, waarin actrice Nora El Koussour vertelt dat Divines haar inspireerde om te gaan acteren

Nr. 14: Joker

Verenigde Staten/Canada 2019. Regie: Todd Philips

Op nummer 14 eindigt de film die werd verkozen tot VPRO Cinema’s Film van het Jaar 2019. Het duistere misdaaddrama, dat enorm veel stof deed opwaaien, de Gouden Leeuw won op het filmfestival in Venetië en waarvoor acteur Joaquin Phoenix eindelijk zijn welverdiende Oscar won, vertelt de ‘origin story’ van de Joker, de grootste superschurk uit de Batman-comics. In wat meer een karakterstudie is dan een superheldenfilm, volgen we de labiele veertiger Arthur Fleck (fantastisch gespeeld door Phoenix, die 25 kilo afviel voor de rol), een freelanceclown die nog bij zijn moeder woont. Wanneer zijn therapie wordt stopgezet en hij zijn baan verliest slaan bij de aanvankelijk gedweeë Arthur de stoppen door. Een verrassend sombere film van Hangover-regisseur Todd Phillips, die zich duidelijk heeft laten inspireren door de Scorsese-films Taxi Driver en The King of Comedy. Controversieel, inktzwart en bovenal onvergetelijk.

 Deze film is door Netflix op 4 december verwijderd 

Nr. 13: The Social Network

Verenigde Staten 2010. Regie: David Fincher

De wat ons betreft beste film op Netflix van David Fincher (die met vijf titels de meest vertegenwoordigde regisseur op de lijst is) draait om de ontstaangeschiedenis van Facebook. Maar hoe maak je daar in vredesnaam een spannende, sexy film over? Door de geschiedenis naar je hand te zetten, zal de cynicus (en Facebook-oprichter Mark Zuckerberg) waarschijnlijk antwoorden. Dat is in het geval van The Social Network vast ook gebeurd, maar het is toch vooral regisseur Fincher die van al het juridische getouwtrek prachtige cinema weet te maken. De fameuze roeiscène - met vervreemdend tilt-shift effect - is er een voor de geschiedenisboeken. Volgens regisseur Quentin Tarantino is dit met afstand de beste film van het afgelopen decennium.

Nr. 12: The Revenant

Verenigde Staten/Hong Kong/Taiwan 2015. Regie: Alejandro G. Iñárritu

Na Gravity (nummer 27) is dit de tweede film in de lijst die gedraaid werd door director of photography Emmanuel Lubezki. En net als Joker (nummer 14) werd ook deze film verkozen tot VPRO Cinema’s Film van het Jaar, in 2016. De epische wilderniswestern van regisseur Alejandro G. Iñárritu volgde een jaar op diens verpletterende Birdman, en is wellicht nog verpletterender. Leonardo DiCaprio speelt een pelsjager die in 1820 verschrikkelijk wordt toegetakeld door een grizzlybeer, voor dood wordt achtergelaten door zijn collega's, maar overleeft en zich koste wat kost wil wreken. Deze grootse en meeslepende, maar ook bloederige en smerige survivalfilm bevat adembenemend camerawerk van Lubezki en vormt een verder bewijs van het feit dat Iñárritu destijds - met afstand - de spannendste regisseur van het moment was. Ook leverde de film DiCaprio eindelijk zijn felbegeerde eerste Oscar op, na vier keer te zijn genomineerd. Ook Iñárritu en Lubezki gingen naar huis met gouden beeldjes, voor regie en camerawerk.

Nr. 11: The Big Short

Verenigde Staten 2015. Regie: Adam McKay

Adam McKay’s film Vice, de nummer 20 in onze vorige lijst, staat niet meer op Netflix. The Big Short, die hij een paar jaar daarvoor maakte, gelukkig wel. De meesterlijke adaptatie van Michael Lewis' briljante boek gaat over de excentriekelingen die het ineenstorten van de Amerikaanse huizenmarkt voorspelden en daar vervolgens stinkend rijk mee werden. Onder de profeten bevonden zich een autistische arts met één oog (Christian Bale), een arrogante en sociaal onhandige hedgefonds-manager (Steve Carell) en een gestoorde belegger van Deutsche Bank (Ryan Gosling). Regisseur McKay verfilmde deze bizarre geschiedenis als een uitzinnige tragikomedie, zonder veel van de ingewikkelde financiële termen te versimpelen. Het resultaat is even hilarisch als schokkend, én van groot belang.

Lees ook ons interview met Adam McKay en Steve Carell over de totstandkoming van de film

Nr. 10: Heat

Verenigde Staten 1995. Regie: Michael Mann

Dit absolute hoogtepunt in het misdaadgenre gaat over politieman Hanna (Al Pacino) die jaagt op bankrover McCauley (Robert De Niro), twee vakmannen met een treurigstemmend privéleven. Dit uiterst stijlvol in beeld gebracht misdaaddrama, dat strak is gemonteerd en heel goed geregisseerd, is toch vooral de film van de twee acteerkanonnen, die in deze film voor het eerst samen in beeld te zien waren. De Niro wilde bijvoorbeeld liever niet repeteren voor het filmen van de inmiddels iconische scène waarin hij in een restaurant een kop koffie drinkt met Pacino, en regisseur Michael Mann ging akkoord. De scène werd met twee camera's opgenomen, de acteurs pakten hun ruimte voor improvisatie, en het resultaat was spectaculair. Manns magnum opus.

Nr. 9: Goodfellas

Verenigde Staten 1990. Regie: Martin Scorsese

Na Heat (nummer 10) direct weer een film met Robert De Niro in een hoofdrol. Deze keer in een van Martin Scorsese’s meest geprezen films. Het verhaal draait om Henry Hill (Ray Liotta), die al zolang hij zich kan herrineren een gangster wil worden. Vanaf zijn zestiende mag hij dan ook aan de slag bij de Italiaanse maffia. Regisseur Scorsese luisterde als jochie graag naar de sterke verhalen die gangsters in de New Yorkse buurt waarin hij opgroeide vertelden. Dat is goed te merken in Goodfellas, dat hij baseerde op de biografie van de echte Hill. De Niro had intensief contact met Hill om te bestuderen hoe zijn personage, een collega van Henry, handelde, liep en sprak. En zo viel alles perfect op zijn plek, waardoor dit uitbundige, virtuoze misdaadepos vandaag de dag nog steeds zo indrukwekkend is. In 2005 uitgeroepen tot beste film aller tijden, door het Britse tijdschrift Total Film.

Nr. 8: Phantom Thread

Verenigd Koninkrijk/Verenigde Staten 2017. Regie: Paul Thomas Anderson

Het komt helaas zelden voor dat er in Nederland een film van Paul Thomas Anderson beschikbaar is op Netflix, maar sinds kort is dat toch het geval. Dit zoveelste meesterwerk van de Amerikaanse regisseur gaat over de grillige liefde tussen de beroemde Britse modeontwerper Reynolds Woodcock (Daniel Day-Lewis in zijn laatste rol) en diens model Alma (de eerste grote rol van de Luxemburgse actrice Vicky Krieps, die eerder dit jaar speelde in horrorfilm Old). Phantom Thread is daarmee weer een film over obessie geworden, zoals veel van Andersons eerdere films dat ook waren (There Will Be Blood, The Master). Toch is deze film ondanks dat een buitengewoon subtiele en soepele vertelling, met een weergaloze soundtrack van Radiohead-gitarist Jonny Greenwood, en prachtig gemaakte kostuums van ontwerper Mark Bridges, die een Oscar won voor zijn werk.

Lees ons achtergrondverhaal over Daniel Day-Lewis, die in Phantom Thread dus zijn laatste rol speelde

Nr. 7: Uncut Gems

Verenigde Staten 2019. Regie: Benny en Josh Safdie

De op één-na-hoogste Netflixproductie in de lijst is deze intense instantklassieker van de broertjes Benny en Josh Safdie (Good Time). Het verhaal speelt zich af in New York, waar juwelier Howard Ratner (Adam Sandler) zijn leven leeft in de hoogste versnelling. Hij heeft een gezin, aanzien, en een goed lopende zaak, maar is altijd op zoek naar een nieuwe deal of de volgende kans. Hij houdt zoveel bordjes in de lucht, dat het een kwestie van tijd is tot er eentje valt. Zonder de kijker ook maar een seconde rust te gunnen slepen de Safdies hun hoofdpersonage van cruciale ontmoeting naar cruciale ontmoeting. Een onnavolgbaar spannende en energieke misdaadfilm, waarin de altijd opgefokte, panische en uitgelaten Ratner geweldig wordt gespeeld door Sandler. Toch werd ‘the Sandman’, tot woede van zijn fans, niet genomineerd voor een Oscar.

Lees ook onze uitgebreide recensie van de film: ‘Sandler in de beste rol van zijn leven’

Nr. 6: You Were Never Really Here

Verenigd Koninkrijk/Frankrijk/Verenigde Staten 2017. Regie: Lynne Ramsay

Na Joker (nummer 14) weer een film met een tour de force van Joaquin Phoenix. Voor deze rol won hij geen Oscar, maar ontving hij wel de prijs voor beste acteur op het filmfestival in Cannes. Hier speelt Phoenix de getroebleerde huurmoordenaar Joe, die gespecialiseerd is in het terugvinden van weggelopen rijkeluiskinderen die in de seksindustrie zijn terechtgekomen. De film is hard, wreed en onontkoombaar en prachtig geregisseerd door de Schotse Lynne Ramsay (We Need to Talk About Kevin), die alleen maar goede beslissingen nam over toon, plot en muziek (wederom een prachtige score van Jonny Greenwood, zoals ook bij onze nummer 8, Phantom Thread). Maar de echte ster van de film is de bonkige, bebaarde Phoenix, die erin slaagt om van Joe een onvergetelijke en tragische antiheld te maken.

 Deze film is helaas inmiddels door Netflix verwijderd 

Nr. 5: 1917

Verenigd Koninkrijk/Verenigde Staten/India/Spanje/Canada/China 2019. Regie: Sam Mendes

De derde en hoogstgenoteerde oorlogsfilm in deze lijst was afgelopen coronajaar de best bezochte film in de Nederlandse bioscopen, en werd verkozen tot VPRO Cinema’s Film van het Jaar. Dat is niet gek, want deze adembenemende oorlogsthriller is fantastisch. De film wekt de indruk in één ononderbroken shot te zijn gefilmd – een vorm die altijd iets opzichtigs heeft. Ervaren kijkers zullen zich dan ook geregeld afvragen hoe cinematograaf Roger Deakins het kunstje heeft geflikt. De verbluffende techniek zit het drama echter niet in de weg, maar draagt bij aan een zeldzaam beklemmende spanning. Regisseur Sam Mendes baseerde de plot, over twee Britse soldaten die in de Noord-Franse loopgraven op een levensgevaarlijke missie worden gestuurd, op ervaringen van zijn grootvader. Deakins kreeg zijn tweede Oscar voor beste cinematografie, nadat hij in 2018 won voor zijn camerawerk in Blade Runner 2049, en daarvoor nog eens dertien keer in dezelfde categorie werd genomineerd.

Lees onze uitgebreide bespreking van de film, waarin we onder meer ingaan op de 'one-shot'-techniek die Deakins in 1917 gebruikt

Nr. 4: Roma

Mexico 2018. Regie: Alfonso Cuarón

In de wervelende visuele stijl van zijn spektakelfilms Children of Men en Gravity (de nummer 27 in deze lijst) vertelt de Mexicaanse filmmaker Alfonso Cuarón (hier actief als regisseur, scenarist, producent, cameraman en editor) nu eens een heel intiem verhaal, vol autobiografische details. We volgen een jaar uit het leven van een welgesteld gezin in Mexico-Stad, begin jaren zeventig, door de ogen van inwonend kindermeisje Cleo. Huiselijk geluk, hartverscheurend drama en flarden geschiedenis worden subtiel vervlochten als in een literaire roman. Toch is Roma pure cinema, vol wonderschone, sereen bewegende zwart-witbeelden waarin van alles te ontdekken valt. De tweede Netflixproductie in onze lijst, won als eerste Netflixfilm de hoofdprijs op een groot filmfestival (de Gouden Leeuw in Venetië). Cuarón kreeg Oscars voor het camerawerk en de regie, en Roma won ook in de categorie beste niet-Engelstalige film.

In de VPRO Cinema Podcast spraken Jasper Tonnon en Stephanie Louwrier eind 2018 uitgebreid met filmjournalist Noa Johannes over de film: beluister de aflevering hier terug

Nr. 3: De rouille et d'os

Frankrijk/België/Singapore 2012. Regie: Jacques Audiard

De tweede Franse film in onze lijst is dit magniefieke melodrama over een arme krachtpatser (Matthias Schoenaerts in een fenomenale rol), die een ongewone relatie begint met een orkatrainster die tijdens een wildwatershow beide benen verloor (Marion Cotillard). In handen van een mindere regisseur zou dat tenenkrommende sentimentaliteit opleveren, maar Jacques Audiard (Un prophète, The Sisters Brothers) is een meester in het combineren van de harde werkelijkheid met poëtische beelden. Waarmee de film niet alleen een feest voor het hart, maar ook voor het oog is geworden. Greep naast de Palme d’Or in Cannes, maar won wel een aantal Césars in Frankrijk, onder meer voor de soundtrack van Alexandre Desplat, die onlangs nog de soundtrack maakte van Wes Andersons nieuwste film The French Dispatch.

Lees ook ons interview met Matthias Schoenaerts: 'In deze film moest ik oerkracht uitstralen'

Nr. 2: No Country for Old Men

Verenigde Staten 2007. Regie: Joel en Ethan Coen

In de afgelopen editie van deze lijst was dit nog onze absolute favoriet, maar in de huidige top vijftig zakt deze geweldige misdaadklassieker van de gebroeders Coen één plaatsje. Het regisseursduo vertelt hier het verhaal van Vietnam-veteraan Llewelyn Moss (Josh Brolin), die in de Texaanse woestijn stuit op dode Mexicanen, een auto vol drugs en een koffer met geld. Hij neemt het geld mee, en wordt al snel achterna gezeten door Anton Chigurh (Javier Bardem) - een huurmoordenaar die bij voorkeur doodt met een slachtpistool. De gedesillusioneerde sheriff Bell (een prachtrol voor Tommy Lee Jones) kan slechts op afstand toekijken. In deze briljante, moderne western speelt de actie zich in de cruciale scènes juist buiten beeld af. Maar dat wil niet zeggen dat Ethan en Joel Coen het zuinig aan doen met bloed, kogels en lijken. Een spannend en strak verteld filosofisch meesterwerk, dat vooral door de briljante acteerprestatie van Bardem zo onvergetelijk is. Niemand anders maakte een potje kop of munt zó zenuwslopend.

Lees hier ons interview met Javier Bardem over de film: ‘Het is een heel krachtig statement tégen geweld’

Nr. 1: Eternal Sunshine of the Spotless Mind

Verenigde Staten 2004. Regie: Michel Gondry

Dit prachtige en ontroerende sciencefictiondrama stoot No Country for Old Men, onze vorige nummer één, van de troon. Waar die zenuwslopende western zich vooral richt op het menselijk tekort, houdt Eternal Sunshine of the Spotless Mind zich bezig met het menselijk geheugen en de liefde. De film draait om Joel (Jim Carrey), die merkt dat zijn ex-geliefde Clementine (Kate Winslet) haar herinneringen aan hun tijd samen heeft laten wissen. Hij besluit hetzelfde te doen, maar realiseert zich te laat dat hij natuurlijk niet van zijn mooie herinneringen af wil. Die probeert hij in de diepste krochten van zijn geheugen te verstoppen. Regisseur Michel Gondry (The Science of Sleep) is een slimme verteller die iets prachtigs maakte van het warmbloedige, Oscarwinnende script van Charlie Kaufman (I’m Thinking of Ending Things, nummer 40 in onze lijst), en Jim Carrey laat andermaal zien dat hij ook buiten komedies uitstekend op z'n gemak is. Een absurd, uiterst origineel en hartverwarmend meesterwerk.

Deze films haalden de lijst net niet

We vroegen onze redacteuren om één film uit te kiezen die net buiten de boot viel, maar wat hun betreft zeker meer kijkers verdient.

Jelle SchotDe Koreaans-Amerikaanse Netflix Original Okja (2017) is een heerlijk bonte satire over kapitalisme, de bio-industrie en globalisme. Met als grote blikvanger een uit de computer getoverde superbig die al vanaf de eerste seconden je hart verovert. Aandoenlijk, grappig en in het laatste half uur zelfs hartverscheurend. Van regisseur Bong Joon Ho, die twee jaar later zijn Oscarwinnende meesterwerk Parasite zou maken.

Rick de Gier: Christopher Nolans The Dark Knight (2008) is de film die steevast de lijstjes haalt, en terecht, maar voorganger Batman Begins (2005) is bijna net zo goed, en misschien wel leuker, want minder bombastisch. Na de overdaad aan Marvel- en DC-films die sindsdien verscheen is het makkelijk te vergeten hoe verfrissend Nolans eerste Batmanfilm was: eindelijk eens een lekker grimmige, campvrije superheldenfilm in de traditie van tekenaars als Frank Miller en Alan Moore.

Noa Johannes: Het gelaagde The Half of It (2020) is een verrassende en diepgaande charmante tiener coming-of-age met een verfrissende cast én queer driehoeksverhouding, die je het liefst zou willen knuffelen. De film ontstijgt het simpele niveau van ‘wie krijgt het meisje?’ en eindigt met een van de ontroerendste ‘jongen-rent-mee-met-trein’-scène ooit.

Cas Hoekstra: Natuurlijk zijn titels als No Country for Old Men (2007) of Inside Llewyn Davis (2013) de superieure films van de gebroeders Coen. Toch is wat mij betreft ook The Ballad of Buster Scruggs (2018) onmisbaar in hun rijke oeuvre. Gepresenteerd in losse verhaaltjes nemen de altijd ironische broers het westerngenre op de hak. Zes parabels die zowel grimmig als ronduit hilarisch zijn.

Martin ten Broek: Ma Rainey's Black Bottom (2020) gaat over Ma Rainey, een van de grondleggers van de blues, en dus van veel moderne muziekgenres, en laat haarscherp de pijn zien van zwarte artiesten in the land of the free. Niet te missen vanwege het geweldige spel van de betreurde Chadwick Boseman (1976-2020) en van de formidabele Viola Davis.

Tibor Dekker: Ya no estoy aqui (2019) staat in mijn persoonlijke top 10, maar heeft de top 50 van VPRO Cinema helaas niet gehaald. Dit prachtige Mexicaanse drama gaat over Los Terkos, een vreedzame jeugdbende in de stad Monterrey, met een heel eigen haardracht en kledingstijl. Dansen doen ze het liefst op vertraagd afgespeelde cumbiamuziek. De invloed van de kartels, de films speelt zich af in 2011, neemt echter toe in de wijk. Waardoor ook alle Terkos gedwongen worden een keuze te maken.

Daniël BeltmanThe Place Beyond the Pines (2012). Tragisch en ontroerend epos over vader-zoonrelaties van bijna Griekse proporties. Resoneerde bij mij, mede dankzij het spel, de mooie beelden, fraaie locaties en de sterke soundtrack, nog een poos door in gedachten, lang nadat de aftiteling was afgelopen. 

Gerhard BuschLéon Morin, prêtre (1961). Bij mij stond deze fascinerende zwart-witklassieker van Jean-Pierre Melville op nummer 7, in de hoop dat ie zo de top 50 wel zou halen. Dat gebeurde helaas niet, dus dan maar zo, via deze achterdeur. Want het eigenzinnige, prettig respectloze Léon Morin, prêtre is nog steeds zeer de moeite waard. Het hoofdpersonage in deze verfilming van het prijswinnende boek van Béatrice Beck is overigens niet priester Léon Morin, maar communiste Barny. We volgen haar aan het einde van WO II en zien haar worstelen met haar dromen en verlangens (want is ze nou lesbisch of niet?). Als overtuigd atheïst besluit ze voor de lol een priester te gaan pesten. Eerste vraag in de biechtstoel: U weet toch dat religie opium voor het volk is? Maar wanneer de priester – inderdaad de Léon Morin uit de titel – haar serieus aanhoort en niet antwoordt zoals verwacht, is Barny uit het lood geslagen. Wat volgt is een heerlijk spel van afstoten en aantrekken tussen Barny en de priester. Even cerebraal als erotisch, en nooit voorspelbaar. Plus de hoofdrollen worden gespeeld door de toen nog piepjonge Franse filmiconen Emmanuelle Riva (twee jaar na Hiroshima, mon amour) en Jean-Paul Belmondo (één jaar na À bout de souffle). Kortom: aanrader!

Wekelijks filmtips voor Netflix ontvangen?

Schrijf je dan nu hier in voor onze Nieuwsbrief en krijg elke week film- en serietips voor Netflix in je mailbox.

Meer over de hierboven genoemde films