Wie door sociale media scrolt, zal zich vaak verontwaardigd voelen door beelden van onrecht, misère of met onzin. Maar waar de een boos wordt van video’s van mensen die asiel zoeken in ons land, voelt de ander woede bij beelden van demonstraties tegen de komst van een asielzoekerscentrum. En de algoritmes van onze socialemedia-apps spelen dit soort groepen voortdurend tegen elkaar uit.
In de spannende, vijfdelige fictiepodcast Stoker volgen we Anna (Lottie Hellingman) en Amir (Nasrdin Dchar), twee podcastmakers die een geheimzinnig bedrijf op het spoor komen dat ruzie veroorzaakt tussen mensen: Ares Consultancy. Algauw blijken de trucjes van het bedrijf ook op Anna en Amir te werken en liggen ze in de clinch met elkaar en andere mensen in hun leven.
‘Zonder alarmistisch te willen klinken denk ik dat de mensheid uit elkaar gedreven wordt door moderne media,’ zegt podcastmaker Lex Noteboom. Hij maakt zich zorgen over de macht van algoritmes die ons allemaal bespelen zodra we op onze telefoon zitten. ‘Die algoritmes kun je zien als wapens, als informatiewapens.’
In de podcast blijken Anna en Amir speelballen te zijn van Ares Consultancy en is het maar de vraag of ze zich los kunnen weken van de manipulatieve tentakels van het schimmige bedrijf. Maar of wij als luisteraars niet ook worden gemanipuleerd, dat is eveneens ongewis.
Noteboom maakte eerder al de thrillerpodcasts De vrouw met duizend gezichten en The Deca Tapes. Net als voor die eerdere producties schreef, regisseerde, componeerde en monteerde hij zelf alles voor Stoker. Het thema conflict heeft hij in alle lagen van de vertelling doorgetrokken. ‘De muziek maakt bijvoorbeeld ruzie met zichzelf doordat er consonante en dissonante akkoorden zijn. En als er scènes zijn waarin twee personages ruzie met elkaar hebben, hoor je twee ritmes die tegen elkaar ingaan. Als ze het goedmaken klinkt er weer één ritme.’
Zelf is hij superslecht in ruzie maken. ‘Ik zeg niet meteen wat me dwarszit, dat is irritant voor de ander. En als er eenmaal ruzie ontstaat, haal ik oude koeien uit de sloot.’
Sinds het maken van de podcast is hij daarin niet veranderd, en in zijn socialemediagedrag is evenmin, want hij scrolt nog steeds doelloos door een eindeloze reeks filmpjes op zijn telefoon. ‘Maar sinds ik me voor Stoker heb verdiept in dit thema, ben ik me er wel bewuster van geworden hoe we worden gemanipuleerd met algoritmen. Dus ik snap waarom ik bepaalde berichten te zien krijg.’
Nog steeds verslaafd dus, maar Noteboom is hoopvol over de toekomst. ‘Als je naar de geschiedenis kijkt zie je dat mensen de verslaving van hun tijd altijd te boven zijn gekomen. Vroeger rookten leraren voor de klas, nu kunnen we ons dat niet indenken. Dat kan met socialemediagebruik ook gebeuren.’