VPRO Gids 19

8 mei t/m 14 mei
Pagina 32 - ‘Nico die Willem maecte’
papier
32

Nico die Willem maecte

Katja de Bruin

Met Willem die Madoc maakte schreef Nico Dros een historische avonturenroman die ook over de gevoelswaarde van taal gaat en over het ontstaan van seculiere literatuur en religieus extremisme. ‘Het spel is dat ik fabuleer om iets te scheppen wat er misschien geweest is.’

Vooraf leek het nogal een opgave, een roman van 600 pagina’s over de geschiedenis van een verloren gegaan middeleeuws manuscript. Maar na drie dagen koortsachtig lezen, ben je ineens op pagina 577 aangeland en bestijgt Willem alias Madoc zijn paard om voorgoed je leven uit te galopperen.

Deze lezer zag hem met lede ogen gaan, want hoe vaak overkomt je dat nog, lezen zoals je als kind deed, opgeslokt door een andere wereld waarin je nog weken zou willen vertoeven? Omdat Willem die Madoc maakte bevolkt wordt door ridders, monniken en edellieden is de vergelijking met De brief voor de koning en Kruistocht in spijkerbroek gauw gemaakt. Ook de herinnering aan Umberto Eco’s In de naam van de roos dringt zich op, en als je alle middeleeuwse registers opentrekt, zou je zelfs Dan Brown en Game of Thrones erbij kunnen slepen.

Maar de Willem die Nico Dros tot leven wekte, heeft zulke broeders helemaal niet nodig, want hij kan uitstekend op eigen benen staan. Willem die Madoc maakte is een historische roman vol spannende avonturen, maar gaat net zo goed over de gevoelswaarde van taal, de ontstaansgeschiedenis van seculiere literatuur en religieus extremisme.

‘De uitdaging van fictie is om je een wereld toe te eigenen die niet de jouwe is. Daar gaat het vooral om in dit boek’

Nico Dros

Wie ooit Nederlands studeerde, weet dat de auteur van de middeleeuwse satire Van den vos Reynaerde zichzelf ‘Willem die Madocke maecte’ noemt. Van deze Willem is niets bekend en ook zijn ‘Madocke’, wat dat ook moge zijn, is nooit teruggevonden. Eeuwenlang is erop gestudeerd en het raadsel spreekt nog altijd zo tot de verbeelding dat zelfs Fokke en Sukke, voor de gelegenheid in de rol van monnik, zich erin mengden.

Juist omdat er zo weinig bekend is, leent het gegeven zich bij uitstek voor speculatieve fictie en dat is precies wat Nico Dros deed. Hij maecte van de mysterieuze Willem een klassieke held: avontuurlijk en oprecht, maar ook schrander en sluw.

Persoonlijk gelamenteer

Het verhaal begint in 2015, met een Vlaamse mediëvist die bij toeval een handschrift uit de dertiende eeuw in handen krijgt dat volgens hem de sleutel zou kunnen bevatten tot het Madoc-raadsel. Daarna slingert Dros je krachtig de middeleeuwen in, waar een jongen van een jaar of twaalf Brugge binnenwandelt. Het is 25 maart 1203 en de belevenissen van deze pientere knaap, die nu nog Beda wordt genoemd maar in zijn leven herhaaldelijk van naam zal veranderen, houden je vervolgens dagenlang in hun greep.