Enkele tradities kunnen in 2020 toch gewoon doorgang vinden. Een daarvan is de Acteur en Actrice van het Jaar, gekozen door VPRO Cinema's Gerhard Busch.

‘Kom op, keer me je rug toe! Kom op klootzak, waar ben je bang voor? Ik snijd je hart eruit! Kom op, keer je rug ook naar mij toe. Laffe klootzak!’ Trompettist Levee schreeuwt het uit in Ma Rainey’s Black Bottom. Met tranen in zijn ogen en een mes in zijn hand. Hij schreeuwt het tegen medebandlid Cutler, maar eigenlijk schreeuwt Levee het tegen Cutlers God. Dezelfde God die zijn moeder tevergeefs aanriep toen zij – voor de ogen van de achtjarige Levee – werd verkracht door acht witte mannen.

Het is een hartverscheurende scène, niet alleen door het ijzersterke acteren van Chadwick Boseman als Levee, ook omdat je als kijker weet dat Boseman inmiddels is overleden. Op 28 augustus stierf de acteur aan de gevolgen van darmkanker. Hij werd 43 jaar.

We zien nu hoe Levee God uitdaagt in Ma Rainey’s Black Bottom, maar zagen we Boseman daar misschien ook zelf schreeuwen? Boseman was immers gelovig en waar was zijn God gebleven? Had Hij ook Boseman de rug toegekeerd? Het maakt deze toch al aangrijpende scène alleen nog maar indringender.

Chadwick Boseman in Black Panther

Chadwick Aaron Boseman wilde eigenlijk schrijver en regisseur worden en ging alleen acteren zodat hij later als regisseur acteurs beter zou kunnen begrijpen. Maar Boseman bleek een natuurtalent. Hij vulde het scherm met zijn intelligentie en zijn persoonlijkheid, en koos voor het acteren. Door zijn krachtige aanwezigheid werd hij gevraagd zwarte iconen te spelen als honkballer Jackie Robinson in 42 (2013) en zanger James Brown in Get on Up (2014).

Maar de rol van zijn te korte leven is die van Black Panther, de eerste zwarte superheld in het Marveluniversum. Boseman speelde in vier Marvelfilms, maar het was zijn hoofdrol in Black Panther (2018), de eerste Marvelfilm met een zwarte regisseur en een overwegend zwarte cast, die van Boseman een cultureel icoon zou maken.

Eerder dit jaar was Boseman nog te zien in Spike Lees Vietnamdrama Da 5 Bloods, maar dat was niet zo’n beste film. Met het indrukwekkende Ma Rainey’s Black Bottom (vanaf 18 december te zien op Netflix) krijgt de acteur gelukkig toch nog het afscheid dat hij verdient.

Is Ma Rainey’s Black Bottom de beste film van 2020?

Ook dit jaar bepaalt het publiek weer welke film wordt uitgeroepen tot VPRO Cinema's Film van het Jaar. Wordt Ma Rainey’s Black Bottom de opvolger van o.a. Joker en Call Me By Your Name?

Klik hier om te stemmen op jouw favoriete films van het jaar