De redactie van VPRO Podcastgids selecteerde de beste Nederlandstalige misdaadpodcasts van 2021. Om welke zaken, straffen en doden draaide het dit jaar?

Het geheim van Rijswijk

Zaak: niet opgelost
Straf: -
Aantal doden: drie bandleden uit Rijswijk

Anna Korterink, dochter van misdaadjournalist Hendrik Jan Korterink, checkt na de dood van haar vader zijn mailbox nog zo af en toe. Daarbij stuit ze op een mailtje van een nabestaande van een in 1985 vermoorde jongen. De jongen zat in een bandje en werd tijdens het repeteren zomaar vermoord, samen met twee andere bandleden. De zaak is nog steeds niet opgelost, ondanks getuigen en twee bandleden die het wel hebben overleefd.

Anna vraagt haar moeder naar de zaak en stuit op een stapel geheime papieren. Hoe komt haar vader aan een geheim politierapport? En waarom is de zaak eigenlijk nooit opgelost? Er schijnt een verband te zijn met de Bevrijdingsraad van Suriname, die ook huisden in het pand, maar is dat zo? Samen met journalist Mirjam van Zuidam duikt Anna in de voetsporen van haar vader en probeert de zaak te ontrafelen.

Luister ook naar onze VPRO Koos Podcast over Het geheim van Rijswijk.

Een soort God

Zaak: opgelost
Straf: dertig maanden cel
Aantal doden: geen

De meeste mensen denken bij een sekte aan een soort kerkelijke gemeenschap met kwetsbare mensen. Deze podcast laat zien dat dat helemaal niet zo hoeft te zijn. Aan het begin van deze eeuw richt de nu 73-jarige René een kungufschool op. Jonge mensen met interesse in de sport sluiten zich aan. De kungfugroep wordt een hechte vriendengroep en verhuist uiteindelijk samen naar een boerderij in Limburg, in het dorp Kessel.

Daar wordt het duister: de leden moeten zoveel bezig zijn met de kungfu en de boerderij, dat voor vrienden of een baan buiten de boerderij geen plaats meer is. Vrouwen in de groep worden stelselmatig gebruikt, mannen vernederd. Toch kwam een groot deel van de leden er pas later achter dat ze onderdeel zijn geweest van een sekte. Nu, jaren later, vertellen ze in een podcast van de Volkskrant aan Simone Eleveld en Anneke Stoffelen hoe ze hun tijd in de kungufsekte hebben ervaren.

Luister ook naar onze VPRO Koos Podcast over de podcast Een soort God en lees het artikel dat we eerder over deze podcast schreven

Dr. Bones

Zaak: opgelost
Straf: 21 maanden cel
Aantal doden: heel veel, maar dat is niet direct de schuld van Dr. Bones

Dr. Bones is zo’n verhaal dat rechtstreeks verfilmd zou kunnen worden. Centraal staat Peter B. uit Bennekom, die zich jarenlang voordeed als forensisch patholoog: iemand die doodsoorzaken onderzoekt en mag vaststellen. Een baan waar je normaal zo’n tien jaar voor moet studeren.

Niemand twijfelt aan Peter. Hij is bekend in de wereld van de pathologie. Hij geeft zelfs les op de politieacademie en werkt hij bij Kenyon, een hoogstaand Amerikaans bedrijf dat crime scenes opruimt na vliegtuigongevallen. Hoe lukte het Peter om binnen te komen bij dit soort organisaties? En waarom loopt hij in 2015 pas tegen de lamp, bij een eenvoudig klusje? Argos-journalisten Hansje van de Beek en Michelle Salomons onderzoeken het geheime leven van Dr. Bones.

De schaduw van Dutroux

Zaak: opgelost
Straf: levenslang
Aantal doden: vier: Julie, Mélissa, An en Eefje

De zaak-Dutroux is bij de meeste Nederlanders wel bekend. Dat België na de zaak nooit meer hetzelfde is geworden, is iets waar we misschien niet bij stilstaan. Toen Marc Dutroux in 1996 werd opgepakt voor de ontvoering en moord van Julie, Mélissa, An en Eefje en de ontvoering van Laetitia en Sabine was België helemaal niet klaar voor een zaak van dit formaat: er ging van alles mis.

In oktober 1996 liepen daarom 300.000 mensen door de straten van Brussel om te strijden voor een beter werkend gerecht dat de zaak moest oplossen. De zaak is inmiddels opgelost en Dutroux zit nog steeds vast, maar in België heeft nooit meer de rust geheerst van voor de zaak: de nieuwe generatie kinderen en tieners, justitie, politie en de media: alles veranderde. In vijf afleveringen onderzoeken journalisten Gabriella Adèr en Anouk van Kampen vam NRC de schaduw van Dutroux, die nog steeds over België hangt. Komt het land er ooit vanaf?

Mathilde's Mysterie

Zaak: de boeken in gegaan als zelfmoord
Straf: -
Aantal doden: één, Mathilde zelf

Mathilde Willink is één van de meest excentrieke vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis. Mathilde werd geboren in Zeeland, maar vertrok op haar negentiende naar Amsterdam om kunstgeschiedenis en klassieke talen te gaan studeren. Ze kreeg relaties met oudere mannen en ontmoette uiteindelijk de ruim veertig jaar oudere schilder Carel Willink, die Mathilde zijn ‘superpoes’ noemde. Mathilde ontdekte het luxe leven en paradeerde vaak in kleding van modeontwerper Fong Leng door de Amsterdamse straten, wat haar de titel ‘levend kunstwerk’ opleverde.

In 1977 scheiden Carel en Mathilde. Mathilde komt dan veelvuldig op televisie en de radio, bij onder anderen Henk van der Meijden, Karel Prior en René Mioch, waar ze telkens hint naar zelfmoord. Op 25 oktober 1977 wordt ze dood gevonden in haar bed in Amsterdam. Iedereen gaat al snel uit van zelfmoord, maar de details kloppen niet helemaal: het lijkt erop alsof de politie snel van de zaak af wil zijn. Lammert de Bruin en Babs Assink duiken in deze podcast dieper in de zaak, de politierapporten en Mathilde’s dagboek. Was het misschien toch moord? En zo ja, wie is dan de schuldige?