In The Last Days of Ptolemy Grey speelt Samuel L. Jackson voor het eerst de hoofdrol in een serie. Hij is een hoogbejaarde man die zijn dementie probeert af te remmen met behulp van een dubieuze behandelmethode.

197. Zo veel titels prijken er inmiddels op de IMDb-pagina van Samuel L. Jackson. Die carrière begon ooit met kleine, maar gedenkwaardige rolletjes in films als Jurassic Park en Do the Right Thing, maar hij werd definitief een ster toen hij Jules Winnfield speelde in Pulp Fiction. Jacksons curriculum vitae is er een van een behoorlijk veelzijdig acteur. Zo zagen we hem als groteske schurk in Kingsman, als eenogige superheldenaanvoerder Nick Fury in de Marvelfilms en in de moderne klassieker Snakes on a Plane is hij een FBI-agent die moet zien te overleven in een vliegtuig vol – inderdaad – gevaarlijke slangen.

Jackson haalt altijd het maximale uit zijn rol, ook al is de film nog zó beroerd of over the top. Zijn voornaamste wapen is daarbij zijn natuurlijke charisma. Hoe intens slecht zijn personages soms ook zijn, je bent altijd nieuwsgierig naar wat er zich in die bovenkamer allemaal afspeelt. En de coolheid die hij zijn personages meegeeft zorgt ervoor dat je stiekem ook in de buurt van Samuel L. Jackson zou willen zijn.

In de eerste aflevering van de zesdelige Apple TV+-miniserie The Last Days of Ptolemy Grey is dit charisma echter afwezig. Jackson speelt titelpersonage Ptolemy Grey, een 91-jarige man die lijdt aan dementie en zelf ook door bijna iedereen vergeten is. Ptolemy is daardoor volledig afhankelijk van een paar goedwillende familieleden, zoals zijn sympathieke achterneef Reggie (Omar Benson Miller), die hem wekelijks opzoekt en hem op sleeptouw neemt. Verder slijt Ptolemy zijn dagen voornamelijk voor de televisie, te midden van de – letterlijke – puinhopen uit zijn verleden. Zijn appartement is een afspiegeling van zijn bovenkamer: een plek vol rommel, waardoor hij zich met pijn en moeite nog net een weg weet te banen.

Samuel L. Jackson als Ptolemy Grey in The Last Days of Ptolemy Grey.

Gesjeesde arts

En dan valt ook zijn laatst overgebleven houvast weg. Nadat Reggie wekenlang niets meer van zich heeft laten horen, blijkt dat hij – ogenschijnlijk zonder enige aanleiding – is doodgeschoten. Dan dient zich vanuit onverwachte hoek plotseling een nieuwe mantelzorger aan: weeskind Robyn (Dominique Fishback), die door een familielid van Ptolemy in huis werd genomen na de dood van haar ouders. Robyn moet in eerste instantie niets hebben van de wereldvreemde Ptolemy, maar als ze na een incident uit haar huis wordt gezet, is hij de enige bij wie ze nog terecht kan. Robyn is ook een ongewenste aanwezigheid geworden in haar omgeving, net als Ptolemy.

Langzaam ontstaat er een sterke band tussen de twee, terwijl Robyn vooral probeert Ptolemy te helpen bij het opschonen van zijn geheugenpaleis. Ze besluit zijn huis grondig op te ruimen en vergezelt Ptolemy naar een informatiebijeenkomst van een gesjeesde arts (Walton Goggins) die een behandelmethode heeft ontwikkeld waardoor mensen met dementie hun herinneringen – kortstondig – terugkrijgen. Er zit wel een keerzijde aan: zodra de behandeling is uitgewerkt, slaat de dementie nóg harder en genadelozer toe dan daarvoor.

Dominique Fishback en Samuel L. Jackson in The Last Days of Ptolemy Grey.

Vuurgevecht

Toch beschouwt Ptolemy de experimentele methode als enige – zij het tijdelijke – uitweg uit zijn miserabele bestaan. Hij wil ‘ontwaken’ uit zijn conditie en de dood van Reggie onderzoeken. Robyn is huiverig omdat ze ziet dat Ptolemy weliswaar enorm opleeft na elke behandeling, maar vervolgens steeds sneller terugvalt zodra die is uitgewerkt. De openingsscène van de serie belooft wat dat betreft weinig goeds, want in een flashforward zien we hoe Ptolemy zich klaarmaakt voor een hevig vuurgevecht.

De serie biedt Jackson de gelegenheid om te schitteren in twee verschillende rollen. Enerzijds zien we hem als een man die zijn grip op de werkelijkheid verliest, terwijl de tijdelijk opgebloeide Ptolemy zijn omgeving steeds inpakt met zijn charme. Hoewel we Jackson natuurlijk vooral associëren met die tweede rol excelleert hij juist in de wijze waarop hij de dementerende Ptolemy neerzet. Deze Ptolemy heeft geen spitsvondige oneliners om op terug te vallen, hij is verdwaald in zijn eigen bovenkamer. Het optreden van Jackson – zijn beste in jaren – krijgt nog eens extra glans dankzij de chemie met de al even weergaloze Fishback, die geen moment voor hem onderdoet.

Tragiek

The Last Days of Ptolemy Grey is een indrukwekkend drama dat met name overtuigt dankzij de ijzersterke manier waarop beide hoofdrolspelers hun personage gestalte geven. De uitwerking van het verhaal is soms wel wat onevenwichtig, met name Ptolemy’s flashbacks zijn enigszins slepend en langgerekt. Toch bevat de serie van Walter Mosley – die ook het gelijknamige boek schreef waarop de reeks gebaseerd is – boeiende bespiegelingen over het leven van een dementerende man die regelmatig geconfronteerd werd met racisme. Voor Jackson – die zich jarenlang inzette voor een verfilming – was het bovendien een project dat hem na aan het hart lag, omdat zijn moeder lange tijd kampte met een ernstige vorm van dementie.

The Last Days of Ptolemy Grey schaart zich daarmee in het rijtje van dementiefilms als The Father, Supernova en Still Alice. De ingrijpende thematiek leent zich uitstekend voor dramatisering en Jackson weet de tragiek van de ziekte op een zeer geloofwaardige manier invoelbaar te maken. Op zijn indrukwekkende cv mogen dan voornamelijk iconische filmrollen prijken, maar deze eerste seriehoofdrol smaakt beslist naar meer. En daarvoor heeft hij dat enorme brok charisma niet eens nodig.

The Last Days of Ptolemy Grey is te streamen op Apple TV+