In de spannende Noorse thrillerserie Furia zien we hoe gevaarlijk het is als een gemeenschap wordt verscheurd door polarisatie en extreemrechtse invloeden.

cadeautje

Je leest dit artikel uit de VPRO Gids gratis op VPRO Cinema. Wil je meer lezen over oa documentaires, podcasts en boeken? Neem dan een digitaal abonnement.

In de openingsminuten van Furia zien we eerst nog hoopvolle boodschappen van wereldleiders over een betere toekomst. Maar deze achtdelige Noorse thrillerserie maakt ons al snel duidelijk dat van die beloofde verandering niets is terechtgekomen. De conclusie van de voice-over in de openingsscène is dan ook uiterst bitter: ‘Ze beloofden ons een betere wereld. In plaats daarvan viel alles uit elkaar. De enige groepen die sterker zijn geworden, zijn de groepen die verdeeldheid zaaien.’

Als één plaats laat zien hoe ver dat proces al is, is het wel het Noorse Romsdalen. De komst van een asielzoekerscentrum heeft voor een tweedeling gezorgd in het stadje, waardoor extreemrechtse denkbeelden steeds zichtbaarder worden. Toch is er ogenschijnlijk weinig reden tot paniek, want heel gevaarlijk is het nu ook weer niet in het wonderschone bergstadje. Zoals een agent trots verkondigt in de eerste aflevering: ‘Er is nog nooit een moord gepleegd in Romsdalen’.

Het klinkt als een gedroomde uitvalsbasis voor agent en alleenstaande vader Asgeir (Pål Sverre Hagen), die als buitenstaander leiding komt geven aan het lokale politiekorps. Het feit dat de helft van zijn dossier is zwartgelakt, doet echter vermoeden dat hij niet zomaar een gewone politieagent is.

Van die rust in Romsdalen komt ook weinig terecht, want al in de eerste aflevering wordt de zoon van een extreemrechts kopstuk dood aangetroffen. Aangezien de jongen even daarvoor het asielzoekerscentrum in brand wilde steken, is de rekensom snel gemaakt: de asielzoekers krijgen de schuld van zijn dood, en extreemrechts wint verder terrein. De spanningen lopen verder op als Asgeir uit noodweer iemand doodschiet tijdens een inval. Daarbij begeeft hij zich bovendien ongewenst op het pad van undercoveragent Ragna (Ine Marie Wilmann), die zich voordoet als extreemrechtse fanatiekeling. De twee moeten noodgedwongen samenwerken om verdere escalatie te voorkomen.

Beeld uit Furia (2021)

Furia speelt zich daarmee af in een wereld van paranoia, onderling wantrouwen en de continue angst voor ‘het vreemde’. De serie vertoont daarmee veel overeenkomsten met een serie als Homeland, met talloze cliffhangers, personages met mysterieuze motivaties en veel dubbelspel. Maar het kwaad komt in deze wereld toch vooral uit extreemrechtse hoek, bijvoorbeeld in de vorm van internetblog ‘Furia’, waarop teksten worden gebezigd als: ‘Ons Europese lichaam is vergiftigd door de islam’ en ‘De islam verspreidt zich als een culturele pandemie’.

Hoewel de serie de subtiliteit iets te vaak inruilt voor spannende plotwendingen, zijn de parallellen met de realiteit overduidelijk. De anti-islamitische boodschappen van de extreemrechtse personages verschillen bijvoorbeeld amper met het vocabulaire van de partijen aan de uiterste rechterzijde van Europese parlementen. Furia laat echter vooral zien wat er gebeurt wanneer het laatste restje beschaving tussen woord en daad wegvalt. De boodschap van de serie is daarbij duidelijk: polarisatie en populisme vormen uiteindelijk het grootste existentiële gevaar voor moderne Europese samenlevingen. Misschien wordt het onderhand toch tijd dat iemand die belofte van een betere wereld eens gaat waarmaken.

Furia is vanaf zaterdag 27 november te zien op Canvas (20.40-22.25 uur). De serie is ook te zien op streamingplatform myLum.