VPRO Gids 39

24 september t/m 30 september
Pagina 50 - ‘Kuifje in Qatar’

Kuifje in Qatar

Alex Mazereeuw ,

In Pak de Macht onderzoekt Tim Hofman onder meer de situatie in Qatar aan de vooravond van het WK voetbal.

Vlnr Gijs de Jong (KNVB), Ronald de Boer en Mansoor Al-Ansari (QFA)

Normaal gesproken is het voor voetballiefhebbers een evenement om maanden naartoe te leven: het wereldkampioenschap voetbal. Maar in 2022 is alles anders, nu het wk voor het eerst wordt georganiseerd in Qatar: een land zonder enige voetbalhistorie, maar vooral een land dat het door de jaren heen niet altijd even nauw nam met mensenrechten.

De afgelopen jaren ontstond er vooral ophef over de omstandigheden waaronder honderdduizenden arbeidsmigranten in Qatar moesten werken bij de bouw van voetbalstadions. Die omstandigheden waren zó erbarmelijk dat er volgens mensenrechtenorganisatie Amnesty International minstens 6500 mensen om het leven kwamen. Amnesty spreekt in de berichtgeving zelfs van ‘moderne slavernij’.

Ondertussen doet Qatar al jaren verwoede pogingen om het imago te verbeteren. Ook in Nederland zijn er diverse ambassadeurs die het wk fel verdedigen, waarvan oud-international Ronald de Boer het voornaamste voorbeeld is. De Boer woonde zelf jaren in Qatar, en is officieel in dienst als ambassadeur. Hoezeer dat wringt, zagen we eerder dit jaar in Jinek, waar De Boer fel van leer trok tegen de kritiek op het wk, en het aantal van 6500 doden omschreef als ‘totale onzin’.

De Boer en zijn collega-ambassadeurs benadrukken vooral de positieve kanten van het wk en stellen dat de bouw van de stadions juist voor ‘verandering’ gaat zorgen. Wat daarbij ongetwijfeld helpt, is hun eigen loonstrookje. De Boers Britse collega David Beckham strijkt voor zijn ambassadeurschap in tien jaar tijd zo’n 175 miljoen pond op. Voor zoveel geld worden alle principes uiteindelijk vloeibaar.

Ondertussen zijn er ook binnen de voetbalwereld nog altijd weinig stemmen die zich écht uitspreken tegen het wk. Gelukkig heeft voetbalbond knvb wél een kritisch uithangbord in de persoon van bondscoach Louis van Gaal, die het wk eerder ‘belachelijk’ noemde. Toch weigert zijn eigen organisatie stelling te nemen, want de knvb wil naar eigen zeggen vooral ‘bijdragen aan maatschappelijke veranderingen in Qatar’, onder het mom van ‘Football Supports Change’. Een boycot is nooit overwogen.

Het zal de wereldvoetbalbond Fifa een zorg zijn, want de bond zal er alles aan doen om het wk ‘gewoon’ tot een groot voetbalfeest te maken. De uitzending van Pak de Macht – waarin óók aandacht wordt besteed aan de anticonceptiepil voor mannen – zal de burelen van de hoge bonzen niet bereiken. Maar één ding is zeker: zelfs als ‘we’ in december voor het eerst wereldkampioen worden, zal het door alle omstandigheden in Qatar nooit écht een feestje worden.