Forum

Reacties op de inhoud van de VPRO Gids, VPRO-programma’s en andere mediazaken kunt u sturen naar forum@vpro.nl. Vermeld altijd uw naam, adres en telefoonnummer.

Brieven kunnen worden geredigeerd c.q. ingekort. Over (niet-)plaatsing wordt niet gecorrespondeerd.

Het kwaad

Als de Poolse theaterregisseur Michal Zadara in navolging van filosoof Hannah Arendt beweert dat Adolf Eichmann de verpersoonlijking was van ‘de banaliteit van het kwaad’, slaat hij net als Arendt de plank mis (‘Michal Zadara over antisemitisme’, VPRO Gids # 5, p. 15).

Later onderzoek door de Duitse wetenschapster Bettina Stangneth heeft namelijk onomstotelijk aangetoond dat Eichmann een getalenteerde leugenaar was en dat hij zich tegenover zijn rechters in Jeruzalem volkomen anders had voorgedaan dan hij onder bekenden deed. Dat hij als hersenloze bureaucraat ‘gewoon zijn werk’ deed, is dan ook onjuist. Integendeel, hij was een keiharde en machtige nazi. 

Dit betekent overigens niet dat Arendts opvattingen over de ‘banaliteit van het kwaad’ terzijde moeten worden geschoven. De Holocaust kon tenslotte niet plaatsvinden zonder medewerking van al die mensen die in het systeem meedraaiden, zonder zelf fanatiek of ideologisch bevlogen te zijn. Niet Eichmann, maar deze mensen vertegenwoordigden ‘de banaliteit van het kwaad’.

ALBERT KORT, ’S-HEER HENDRIKSKINDEREN 

Deens meisje

In In Europa – de geschiedenis op heterdaad betrapt: De liefdesbrug (19 januari jl.) werd een klein meisje getoond. Eerst door haar vader, die een reclamebureau had en een filmpje met en over haar maakte. Daarin werd tegen haar gezegd dat zij geen Deense was, waarop dit meisje hartverscheurend in de camera keek en begon te huilen. Afschuwelijk om een kind zo te misbruiken en Geert Mak deed dit vervolgens nog eens dunnetjes over, walgelijk. 

GRIETJE VEENSTRA, EINDHOVEN

Hen

In VPRO Gids #2 lees ik bij ‘Yasha’ de volgende zin: ‘Zij die ons telkens lijken te ontglippen, noemen we ongrijpbaar.’ Beste mensen, dit is fout Nederlands! ‘Zij’ is hier onjuist gebruikt. ‘Zij’ is hier lijdend voorwerp. Het moet dus zijn: ‘Hen (. . .) noemen we ongrijpbaar.’ 

In VPRO Gids #49 maakte ‘Yasha’ een gelijksoortige fout, helaas in een veel langere zin. Let dus goed op, beste lezer. ‘Yasha’ schrijft daar: ‘Men staat in het volste recht niet mee te willen doen aan verheffing, maar helaas gaat die behoefte altijd hand in hand met het verlangen zij die wel aan verheffing doen tot vijand te verklaren.’ Ook hier is ‘zij’ verkeerd gebruikt, want lijdend voorwerp. Het moet dus zijn: ‘(. . .) het verlangen hen die wel aan verheffing doen tot vijand te verklaren.’ 

De eerste keer heb ik de gemaakte fout door de vingers gezien. Maar bij dit geval van recidive kan het rode potlood niet in de holster blijven!

WILLEM VAN DOORN (GEPENSIONEERD DOCENT FRANS), VALKENSWAARD

Medewerkers

Zo langzamerhand zijn O.L.E. Jongmans en Albert Kort vaste medewerkers geworden. Weer genoten van 'Stom wijf' en 'Puinhopen' in ‘Forum’ van VPRO Gids #4.

ERIC BRAUN, ARNHEM

Boomer

Even een reactie op Anka Voskuilen (‘Forum’ #4, ‘Mondo (3)’). Boomer is alleen een belediging als je het zelf zo opvat. Wij gebruiken het eerder als geuzennaam, is het gelijk van ons. Maak allemaal een badge of een T-shirt met daarop: Boomer, OK? 

DAVE MORRISON, ’S-HERTOGENBOSCH

Antenne

Zogenaamde cyborg Neil Harbisson (VPRO Gids #3, p. 82) hoort helemaal geen kleur met zijn antenne (’om zijn dagen op te fleuren’). Het licht wordt omgezet in geluid en hij hoort dus gewoon geluid! Vooral leuk dus om knettergek van te worden. 

RUDOLF HULSHOF

terug naar de gids