E-reader, papier of zeewier?

Katja de Bruin

Katja de Bruin gidst je eens per twee weken in geheel eigen stijl door de wondere wereld van letters, proza en papier.

Terwijl de zomer voor de meeste mensen juist de periode is waarin ze aan lezen toekomen, is het in professioneel boekenland ’s zomers juist relatief rustig. Kranten decimeren hun boekenbijlages, de VPRO Gids heeft zelfs helemaal geen boekenpagina’s en uitgevers wachten tot de R weer in de maand is voordat ze hun grote jongens (m/v/x) de markt op knallen. Daarom verschijnen de nieuwe romans van Arnon Grunberg en Herman Koch (hij zit trouwens in de eerste nazomerse aflevering van Brommer op zee) als de vakanties net voorbij zijn.

Wie De dood in Taormina of Een film met Sophia wil hebben, moet er trouwens snel bij zijn als we de media mogen geloven:

Je kunt in rampscenario’s denken of in oplossingen. RTL Nieuws deed het laatste en onthulde dat we in de toekomst misschien wel zeewierboeken lezenRTV Drenthe gooide het over een andere boeg met een prikkelende stelling: ‘Papieren boeken zijn uit de mode.’ Waren de Drenten het daarmee eens? Niet echt: 231 stemmers lazen digitaal, 147 deelnemers lazen überhaupt nooit en 2320 Drentse lezers gaven nog altijd de voorkeur aan ouderwets papier. 

Ook buiten Drenthe weet de e-reader nauwelijks voet aan de grond te krijgen. Behalve bij Sylvia Witteman, die haar lezers al jaren aan hun kop zeikt (haar woorden) over de geneugten van zo’n bibliotheek die in je jaszak past. 

Een dag niet gedownload is een dag niet geleefd, is haar motto, en dat adagium zal elektronische lezers bekend voorkomen. Zo heeft uw nieuwsbriefbezorger een flinke plank gevuld met het werk van Edith Wharton. Toch heeft diezelfde nieuwsbriefbezorger tijdens een slapeloze nacht het complete oeuvre van diezelfde Edith Wharton gedownload. Een druk op de knop en de ‘collected works’ waaiden geruisloos de slaapkamer binnen: 31 boeken voor 49 cent. 

Een rijk bezit, maar qua gevoel onvergelijkbaar met het vasthouden van Het rif, een scandaleuze roman van Wharton uit 1912 die net is vertaald door een dappere kleine uitgever die er kennelijk toch brood in zag.

Een onderzoek uit 2014 wees uit dat mensen die op een e-reader lezen dat gemiddeld langer volhouden dan papieren lezers. Ze lazen meer omdat ze eenvoudig moeilijke woorden konden opzoeken en omdat ze de letters makkelijk groter konden maken. Bovendien zijn e-boeken goedkoper, of zelfs gratis. 

Veel klassiekers waarvan de rechten zijn verlopen, kosten niks meer. Goeie reden om eindelijk FrankensteinMoby Dick of Jane Eyre eens te lezen. Maar ook schrijvers die hopen op eigen houtje door te breken, bieden hun werk kosteloos aan. Kobo heeft naar eigen zeggen zelfs een miljoen gratis boeken op voorraad.

Er is natuurlijk nóg een manier om aan gratis boeken te komen, en dat is deze nieuwsbrief lezen. Nieuwsbriefabonnees maken kans op een boek dat de VPRO Boekengids bijzonder de moeite waard vindt. Zoals het boek van onze nieuwe columnist: Ine Boermans.

Haar debuutroman Een opsomming van tekortkomingen viel zo in de smaak dat de VPRO Gids haar als columnist heeft ingelijfd. Volkskrantlezers hebben de afgelopen weken al kennis met haar kunnen maken. Ze was namelijk de zomervervanger van Sylvia Witteman, die ergens in een hangmat lag met haar e-reader. Vanaf nu staat Ine elke week in de VPRO Gids, waar ze zich helemaal thuisvoelt omdat ze de gids al haar hele leven leest. Ze bleek daar zelfs fotografisch bewijs van te hebben.

We verloten drie exemplaren van Een opsomming van tekortkomingen, en benadrukken nog maar eens dat een originele, inhoudelijke motivatie de winkansen vergroot!