Stanley Kubrick had de reputatie in de omgang een enorme hork te zijn. Een nieuwe Arte-documentaire getiteld Kubrick erzählt Kubrick nuanceert dat beeld.

Arte trakteert liefhebbers van regisseur Stanley Kubrick op zondag 12 april op een audiovisueel driegangenmenu. Dat begint met een vertoning van zijn kostuumdrama Barry Lyndon (1975), dan volgt de nieuwe documentaire Kubrick erzählt Kubrick, en tot slot speelt het Orchestre Philharmonique de Radio France nog drie kwartier muziek uit Barry Lyndon – beroemde stukken van onder anderen Händel, Schubert, Mozart en Bach.

Kubricks voorkeur voor het gebruik van bestaande klassieke muziek in zijn films begon tijdens de productie van 2001: A Space Odyssey (1968). Hij had voor die film aanvankelijk een originele score besteld bij componist Alex North, die eerder muziek had gemaakt voor Kubricks Spartacus en Dr. Strangelove.

Tijdens de montage zette Kubrick vast wat tijdelijke muziek onder zijn beelden (onder meer de welbekende stukken van Richard en Johann Strauss) en daar raakte hij gaandeweg zo aan gehecht dat hij de composities van North uiteindelijk besloot te negeren. Hij vond het niet nodig dat even te melden; North kwam er pas achter tijdens de officiële filmpremière.

De componist was er kapot van, vertelde hij later. Niet in de laatste plaats omdat hij zoveel energie in de klus had gestopt dat hij er letterlijk ziek van was geworden.

Dit soort verhalen – en zo circuleren er nogal wat – heeft Kubricks reputatie weinig goed gedaan. Maar was hij in de omgang echt zo’n hork als vaak wordt beweerd? 21 jaar na zijn dood wil de documentaire Kubrick erzählt Kubrick dat beeld enigszins nuanceren. De film laat opnames horen van diverse gesprekken die de Franse filmjournalist Michel Ciment door de jaren heen met Kubrick had. En wat blijkt? In die interviews is de cineast opvallend vriendelijk en openhartig.

Een kleine kanttekening: in het begeleidende persbericht wordt gesuggereerd dat die opnames exclusief in deze docu te horen zijn, maar dat klopt niet. Een rondje googlen (trefwoorden: ‘Ciment Kubrick audio’) wijst uit dat ze al jaren op YouTube staan, en bovendien verscheen de inhoud al in 1980 in print, in Ciments boek Kubrick. Drie volledige interviews zijn ook terug te lezen op de site visual-memory.co.uk. Gelukkig maar, want op Arte wordt de boel natuurlijk nagesynchroniseerd.

Wat overigens wél klopt is de bewering dat die interviews erg bijzonder zijn. Kubrickfans moeten ze vooral even teruglezen of -luisteren – online, via Arte, of hoe dan ook.

De documentaire Kubrick erzählt Kubrick is op zondag 12 april te zien op Arte, 23.10-0.15 uur​​​​​​​