Ze schilderden als eersten gewone mensen en het dagelijks leven, en brachten culturen samen in miniatuurvorm. Het werk van de Nijmeegse gebroeders van Lymborch geldt wereldwijd als de grootste kunstschat van de middeleeuwen. Toch zijn deze ‘Godfathers van de schilderkunst’ in Nederland opvallend onbekend. In een vierdelige reeks duiken journalist Sinan Can en kunsthistoricus Pieter Roelofs (Rijksmuseum), beiden opgegroeid in Nijmegen, in hun levensverhaal. Die reis voert onder andere naar Les Très Riches Heures du duc de Berry: hun beroemdste meesterwerk, zo streng bewaakt dat het makkelijker zou zijn de Paus de hand te schudden dan het getijdenboek in te zien.
Ook Renaud Milis (70), gepensioneerd postbode, haalt alles uit de kast in om de broers in Nederland op de kaart te zetten. Hij is vrijwilliger bij de stichting Maelwael Van Lymborch, onderzoekt en koopt historisch materiaal en kruipt als ‘re-enactor’ regelmatig in de huid van een van de miniatuurgeportretteerden.
Wat was de vonk voor uw fascinatie?
Renaud: ‘Op school – ik groeide op in een klein Belgisch dorpje – hing een afbeelding in het klaslokaal die me enorm fascineerde. Jaren later verhuisde ik voor de liefde naar Nijmegen. Daar las ik een oproep voor figuranten voor het Gebroeders Van Lymborch Festival. Ze zochten nog een poepschepper. Een beetje een rare rol, natuurlijk. Maar via dat festival ontdekte ik dat het kunstwerk uit mijn jeugd ‘Janvier’ uit Les Très Riches Heures was.’
Hoe leeft u zich in?
‘O, ik speel geen poepschepper of banierheer, ik bén het. Ik vind het vooral leuk om in de huid van arme mensen te kruipen. Ik herken daar iets van mijn familiegeschiedenis van gewone ambachtslieden. Op het moment dat ik mijn kostuum aantrek, leef ik in de middeleeuwen. Een ringtone? Die hoor ik dan niet meer. We hebben onze eigen kledingateliers, kampementen en keuken. Het is gewoon een andere wereld. Mijn wereld. In een volgend leven wil ik terugkomen als iemand uit de middeleeuwen.’
Wat is uw levensmissie?
‘Toen ik, ter gelegenheid van de expositie in The Metropolitan Museum of Art, als re-enactor door de straten van New York liep, vond ik het bizar te ontdekken dat de gebroeders daar veel bekender zijn dan hier. Ze waren zo modern en vernieuwend, ze verdienen een rechtmatige plek in de Nederlandse geschiedenis.’