In 2020, slechts enkele dagen voor de ronduit rommelige verkiezingen van de Amerikaanse president zich opdrongen, schoof internet- en privacy-expert Marietje Schaake (1978) ook al aan bij Nooit meer slapen. Het was de vraag of dat de voorgaande verkiezingsperiode van 2016, vol inmenging van bots, desinformatie, hacks, gelekte e-mails en gezaaide twijfel over de juistheid van de verkiezingsuitslag, de vs voldoende heeft voorbereid op de toekomstige: ’Het was de belofte van de pioniers dat technologie vrijheid zou gaan brengen. Maar je zag daar waar eerst heel veel trots over was – arrogantie toch wel – dat dat in één keer een kwetsbaarheid bleek te zijn,’ vertelde ze in het nachtprogramma. ‘Dat is heel hard aangekomen voor veel Amerikanen.’
Marietje hield zich van 2009 tot 2019 namens D66 in het Europees Parlement bezig met de macht van grote technologiebedrijven (ze stak onder andere een stokje voor de torenhoge roamingkosten bij verblijf in het buitenland). Daarna werd ze president van het Cyber Peace Institute, een organisatie die de schade van cyberaanvallen beoogt te beperken, en docent en directeur internationaal beleid bij het Cyber Policy Center van de prestigieuze Stanford-universiteit. Daar houdt ze zich bezig met technologiebeleid en kunstmatige intelligentie.
Marietje is vannacht opnieuw hoofdgast bij Nooit meer slapen, wederom aan de vooravond van de Amerikaanse verkiezingen. Aanleiding is de verschijning van haar boek De tech coup. Daarin beschrijft ze op basis van haar professionele ervaringen hoe grote technologiebedrijven steeds meer macht naar zich toe trekken. Volgens haar zullen doorbraken zoals kunstmatige intelligentie de machtsconcentratie van deze technologische elites alleen maar intensiveren. Hoe spreken we Google, Amazon, Facebook en consorten aan op de verantwoordelijkheid die hoort bij hun grote macht? En hoe zorgen we ervoor dat de democratie weer de overhand krijgt?