Wie er aan gewend is heeft er geen erg in, maar de klassiek geschoolde muziekliefhebber leest in recensies van popmuziek wel eens termen die hij niet helemaal begrijpt. Laatst werd Eric Burton van de band Black Pumas ‘voorman’ genoemd. Zou dat hetzelfde zijn als het even raadselachtige front man? Je kunt bedenken dat het een zanger zal zijn die voor op het podium de show steelt. Maar wordt hij zo genoemd omdat hij zingt, vooraan staat of de baas is? Of moet het alle drie en kan een drummer nooit voorman zijn, ook al is hij de zingende leider van de band?
In dezelfde alinea stond ook dat Burtons zang zich kenmerkte ‘door tedere wendingen met onverwachte pauzes op een halve noot’. Wat kan er met halve noot bedoeld zijn? Misschien slikte Burton soms de helft van een toon in. Wie het weten wil luistere naar de Black Pumas.
In muzieknotatie is een halve noot een open (wit) bolletje met een stokje eraan. Zonder stokje is het een hele noot, een zwart bolletje met een stokje heet kwart. Een halve noot kan een hele maat vullen. Met zo'n halve noot begint het Twaalfde strijkkwartet van Beethoven. Je zou hier van een eenhalfsmaat kunnen spreken, maar Beethoven noteerde een tweekwartsmaat, wat gebruikelijk is en voor de luisteraar op hetzelfde neerkomt, omdat twee kwartnoten samen even lang duren als een halve noot. Muzieknotatie zit vol gewoonten, gebruiken en onbehulpzame logica. Wie er aan gewend is, merkt het niet meer op.
Na een statige inleiding gaat Beethovens muziek in een hoger tempo en een driekwartsmaat verder. Dat kun je vaststellen omdat de eerste toon van een maat doorgaans het sterkst klinkt. Maar het verwarrende is hier dat je zes achtereenvolgende kwarten in de ene stem als drie tweekwartsmaten kunt horen, terwijl in de andere stem twee driekwartsmaten klinken. Het ligt eraan of je gevoelig bent voor melodie of harmonie en hoezeer je eraan gewend bent dat strijkers hoge tonen vaak wat luider spelen dan de omringende lage tonen. Noem het maatsoortverwarring. Het is een van de redenen waarom het Twaalfde strijkkwartet op het eerste gehoor niet altijd even gemakkelijk te bevatten is. Een probaat middel om greep te krijgen op zulke muziek is om haar eerst als achtergrondmuziek te beluisteren. Dan went het vreemde tijdens de afwas en ordent de janboel zich als vanzelf.