VPRO Gids 24

17 juni t/m 23 juni
Pagina 58 - ‘Vergeten oorlog’

Vergeten oorlog

Daan Schneider ,

De bijna vijfduizend Nederlandse Koreaveteranen kregen bij terugkomst weinig aandacht en waardering.

Andere Tijden behandelt in een speciale uitzending de Koreaoorlog (1950-1953), ook wel de vergeten oorlog genoemd. ‘Die bijnaam snijdt wel hout,’ vertelt Rob Bruins Slot, die als researcher betrokken is bij de uitzending. ‘De Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog en de Vietnamoorlog zijn veel bekender. Weinig mensen weten bijvoorbeeld dat er in Korea 4748 Nederlanders meevochten. 121 van hen sneuvelden en vier raakten vermist. We spraken met een aantal van de laatst overgebleven Nederlandse veteranen, allemaal mannen van tussen de 90 en 97 jaar. Hun verhalen gaan door merg en been, want het was een uiterst brute en dodelijke loopgravenoorlog, met extreme kou en eindeloos artillerievuur. In totaal vielen er ruim vier miljoen slachtoffers. En in feite is de oorlog nog steeds bezig, want de vrede is nooit getekend – sinds 1953 is er slechts sprake van een wapenstilstand tussen Noord- en Zuid-Korea.’

Na de Tweede Wereldoorlog werd het in 1910 geannexeerde Keizerrijk Korea opgedeeld ter hoogte van de 38ste breedtegraad. Het noordelijk deel werd bezet door het Sovjet-Unie en het zuidelijk deel door de Verenigde Staten. Na een aantal grensconflicten brak er op 25 juni 1950 een verwoestende oorlog uit waarbij diverse vn-landen meestreden aan de zijde van Zuid-Korea, waaronder Nederland.

Bruins Slot: ‘Nederland wilde eigenlijk niet meedoen, maar de vs dreigden de Marshallhulp te verminderen. Er werd besloten om vrijwilligers te werven binnen het beroepsleger. Uiteindelijk zijn bijna alle Nederlandse soldaten dus vrijwillig gegaan. Waarom? Velen hadden gediend in Indië, sommigen voelden zich ontheemd, hadden geld nodig, waren op zoek naar avontuur of hielden van de kameraadschap. Maar wat ze in Korea tegenkwamen was andere koek: een gehaktmolen, waarbij manschappen in aanvalsgolven op je afkwamen en waar je soms wekenlang onder vuur lag. Een zwaarbevochten heuvel kwam bekend te staan als Stinky Hill vanwege de vele lijken. Een van de veteranen vertelt hoe hij zijn vriend met kogels doorzeefd zag worden. Sommigen hielden er ptss aan over. Oorlog is gruwelijk, en dat komt echt binnen als je het de ooggetuigen zelf hoort vertellen. Gezien hun leeftijd is nu misschien de laatste kans om Nederlandse Koreaveteranen te interviewen voor Andere Tijden. Zij hebben de oorlog altijd bij zich gedragen, terwijl er in Nederland in de eerste decennia na de oorlog maar weinig aandacht was voor hun verhaal. In Zuid-Korea zijn ze altijd als helden geëerd. Sommige veteranen hebben dan ook de wens daar te worden begraven of bijgezet.’